به گزارش پایگاه خبری تحلیلی مرآت، پسته برای دامغان تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بخش مهمی از اقتصاد، اشتغال و معیشت این شهرستان به باغ‌هایی وابسته است که امسال هم‌زمان با بحران آب و محدودیت برق، کاهش قابل توجه تولید را تجربه می‌کنند.

دامغان حدود ۱۸ هزار هکتار باغ پسته دارد که نزدیک به ۱۷ هزار هکتار آن در مرحله باردهی است. برآوردها نشان می‌دهد امسال حدود ۳۰ هزار تن پسته تازه، معادل ۱۰ هزار تن پسته خشک، در این شهرستان تولید شود؛ با این حال میزان تولید نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد کاهش یافته است.

آب؛ چالش اصلی باغ‌های پسته

کاهش منابع آب و محدود شدن برداشت از چاه‌های کشاورزی، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های باغداران دامغانی است. طبق اعلام مدیر جهاد کشاورزی دامغان، در سال‌های اخیر حدود ۳۰ درصد از پروانه‌های بهره‌برداری آب کاهش یافته و این مسئله در برخی باغ‌ها روند آبیاری را با مشکل مواجه کرده است.

این کاهش سهم آب تنها به افت میزان تولید محدود نمی‌شود و در صورت تداوم می‌تواند کیفیت محصول و حتی سلامت بخشی از باغ‌ها را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

دبیر انجمن پسته استان سمنان نیز کاهش سهمیه آب را یکی از دو چالش اصلی باغداران عنوان کرده و هشدار داده است که ادامه این روند می‌تواند بخشی از باغ‌ها را با خطر خشکیدگی مواجه کند.

خاموشی؛ مشکل دوم باغداران

در کنار کم‌آبی، قطعی برق نیز به یکی از مشکلات جدی تولیدکنندگان تبدیل شده است. خاموشی‌های مکرر فعالیت چاه‌ها و سامانه‌های آبیاری را متوقف می‌کند و در برخی موارد روشن و خاموش شدن مداوم تجهیزات، خسارت‌هایی به الکتروموتورها و تجهیزات آبیاری وارد می‌کند.

بر اساس اظهارات دبیر انجمن پسته استان سمنان، خاموشی‌ها در برخی مواقع سه تا چهار نوبت در روز تکرار می‌شود؛ مسئله‌ای که در دوره‌های حساس آبیاری می‌تواند مستقیماً بر درخت و محصول اثر بگذارد.

باغداران در عین پذیرش ضرورت مدیریت مصرف برق، خواستار برنامه‌ریزی دقیق‌تر و اعلام منظم زمان خاموشی‌ها هستند تا بتوانند برنامه آبیاری باغ‌ها را با محدودیت‌های برق هماهنگ کنند.

پسته؛ زنجیره‌ای فراتر از باغ

اهمیت پسته دامغان تنها به میزان محصول تولیدی محدود نمی‌شود. بیش از ۱۳۵ کارگاه و واحد فرآوری پسته در شهرستان فعال است و بخشی از محصول تولیدی شهرستان‌ها و استان‌های دیگر نیز برای فرآوری به دامغان منتقل می‌شود.

از سوی دیگر، بیش از ۵۰ هزار نفر با احتساب خانواده‌های خود به نوعی از فعالیت‌های مرتبط با پسته امرار معاش می‌کنند. بنابراین کاهش تولید می‌تواند آثار خود را از باغدار تا کارگر، واحد فرآوری، فروشنده و فعالان بازار نشان دهد.

باغ‌هایی که یک‌شبه جایگزین نمی‌شوند

پسته‌کاری در دامغان حاصل سرمایه‌گذاری چندین نسل است. برخی درختان این منطقه قدمتی بسیار طولانی دارند و رسیدن یک درخت پسته به مرحله اقتصادی نیز سال‌ها زمان می‌برد.

بر اساس اظهارات دبیر انجمن پسته استان سمنان، نخستین برداشت‌های قابل توجه معمولاً از سال‌های هفتم و هشتم آغاز می‌شود و رسیدن درخت به مرحله اقتصادی بیش از ۱۵ سال زمان می‌برد؛ به همین دلیل از بین رفتن یک باغ، خسارتی نیست که در کوتاه‌مدت قابل جبران باشد.

کاهش ۳۰ درصدی تولید امسال را می‌توان هشداری جدی برای آینده این محصول در دامغان دانست؛ به‌ویژه اگر فشار هم‌زمان کم‌آبی و محدودیت برق ادامه پیدا کند.

حفظ باغ‌های پسته دامغان نیازمند تصمیم‌های هماهنگ در حوزه آب و برق است؛ چرا که مسئله تنها کاهش محصول یک سال نیست، بلکه پای سرمایه‌ای چندنسلی، اشتغال هزاران نفر و یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های اقتصادی شهرستان در میان است.

منبع: ایرنا

انتهای خبر/