به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، مسئول امور پژوهشی مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر سمنان در یادداشت اختصاصی نوشت: در سال‌های اخیر، توسعه صادرات، جذب سرمایه‌گذاری و گسترش تعاملات بین‌المللی به یکی از کلیدی‌ترین اولویت‌های توسعه‌ای استان‌ها تبدیل شده است. در این میان، استان سمنان به دلیل برخورداری از موقعیت جغرافیایی ممتاز، قرار گرفتن در مسیر کریدورهای ترانزیتی کشور، ظرفیت‌های گسترده صنعتی، معدنی و کشاورزی و نیز بهره‌مندی از نیروی انسانی متخصص، از توانمندی‌های منحصربه‌فردی برای حضور مؤثر در بازارهای منطقه‌ای و جهانی برخوردار است.

 با این حال، یکی از خلاءهای جدی در مسیر توسعه تجارت خارجی استان، نبود یک مرجع جامع، کاربردی و به‌روز برای معرفی بازارهای هدف، فرصت‌های صادراتی و ظرفیت‌های همکاری متقابل است؛ موضوعی که ضرورت تدوین «کتاب راهنمای تجارت خارجی استان سمنان» را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

تجربه مناطق موفق اقتصادی جهان نشان می‌دهد که موفقیت در عرصه تجارت بین‌الملل، فراتر از تولید کالا و خدمات، نیازمند دسترسی فعالان اقتصادی به اطلاعات دقیق، تحلیل‌های کاربردی و شناخت عمیق از بازارهای هدف است.

در حال حاضر، بسیاری از تولیدکنندگان و صادرکنندگان استان سمنان ظرفیت‌های مطلوبی برای صادرات دارند، اما فقدان داده‌های منسجم درباره نیازهای کشورهای مقصد، قوانین و مقررات تجاری، فرصت‌های سرمایه‌گذاری و شیوه‌های نوین ورود به بازار، مانع از بالفعل شدن بخش مهمی از این توانمندی‌ها شده است.

در چنین شرایطی، تدوین این کتاب راهنما می‌تواند به عنوان اقدامی راهبردی و زیربنایی در خدمت توسعه اقتصادی استان قرار گیرد. این سند باید فراتر از یک گزارش آماریِ صرف یا مجموعه‌ای از داده‌های پراکنده، به عنوان یک «نقشه راه عملیاتی» برای مدیران، صادرکنندگان و فعالان بخش خصوصی طراحی شود.

شناسایی کشورهای اولویت‌دار، ترسیم ساختار اقتصادی آن‌ها، شناسایی نیازهای وارداتی، قوانین گمرکی، تعرفه‌ها، مسیرهای حمل‌ونقل و استانداردهای مورد نیاز، از بخش‌های کلیدی این سند خواهد بود.

از سوی دیگر، معرفی دقیق ظرفیت‌های اقتصادی استان سمنان نیز باید بخش مهمی از این کتاب را به خود اختصاص دهد. توانمندی‌های صنعتی، معدنی، کشاورزی، گردشگری، شرکت‌های دانش‌بنیان و فرصت‌های سرمایه‌گذاری استان باید با ادبیاتی اقتصادی و تجاری تدوین شوند تا این کتاب بتواند نقش یک «ویترین اقتصادی جامع» را ایفا کرده و زمینه‌ساز جذب شرکای تجاری و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی شود.

بی‌تردید تدوین چنین اثر ارزشمندی نیازمند هم‌افزایی و همکاری نزدیک استانداری، اتاق بازرگانی، اداره‌کل صمت، اداره‌کل امور اقتصادی و دارایی، گمرک، سازمان جهاد کشاورزی و مراکز دانشگاهی استان است. همچنین بهره‌گیری از ظرفیت سفارتخانه‌ها، رایزنان بازرگانی، سازمان توسعه تجارت و اتاق‌های مشترک بازرگانی می‌تواند بر غنای عملی این مجموعه بیفزاید.

در این میان، مشارکت فعال بخش خصوصی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، چرا که فعالان اقتصادی بیش از هر نهاد دیگری با چالش‌ها و فرصت‌های واقعی بازارهای بین‌المللی مواجه هستند.

نکته حائز اهمیت این است که این راهنما نباید به سندی ایستا و کتابخانه‌ای تبدیل شود. تحولات سریع اقتصاد جهانی، تغییر الگوهای تجاری و دگرگونی‌های منطقه‌ای ایجاب می‌کند که این اطلاعات به صورت مستمر به‌روزرسانی شود. از این رو، پیشنهاد می‌شود در کنار نسخه چاپی، یک سامانه هوشمند و نسخه الکترونیکی پویا نیز راه‌اندازی شود تا داده‌ها به صورت دائمی و برخط در دسترس صادرکنندگان قرار گیرد.

امروز توسعه اقتصادی استان‌ها در گرو حضور فعال در بازارهای جهانی است. استان سمنان نیز برای دستیابی به اهداف توسعه‌ای خود، نیازمند گذار از اقتصاد درون‌گرا به اقتصاد برون‌گرا و تعامل‌محور است؛ تدوین کتاب راهنمای تجارت خارجی، زیرساخت لازم برای تحقق این هدف را فراهم کرده و گامی استوار در مسیر توسعه دیپلماسی اقتصادی استان خواهد بود.

یادداشت: علی یزدانیان- مسئول امور پژوهشی مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر سمنان