به گزارش  خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی مرآت، کتابخانه مرکزی شاهرود از طرح‌هایی است که اجرای آن می‌تواند به توسعه زیرساخت‌های فرهنگی شهر و افزایش دسترسی شهروندان به فضای مطالعه و فعالیت‌های فرهنگی کمک کند. با این حال، گزارش‌های منتشرشده درباره این پروژه نشان می‌دهد که تعیین محل احداث همچنان یکی از مسائل اصلی پیش‌روی آن است.

در خردادماه امسال، خبر تأمین ۷۰ میلیارد ریال برای آغاز ساخت کتابخانه مرکزی شاهرود منتشر شد؛ اما در گزارش‌های منتشرشده در ۳۰ مهر و اول آبان، نماینده مردم شاهرود و میامی در مجلس بار دیگر بر ضرورت تعیین تکلیف زمین و فراهم‌شدن مقدمات اجرای پروژه تأکید کرد. این گزارش‌ها، بدون آنکه وضعیت نهایی اعتبار یا علت دقیق تأخیر را روشن کنند، یک پرسش مهم را پیش می‌کشند: چه مراحلی باید طی شود تا پیگیری‌های انجام‌شده به آغاز عملیات اجرایی منتهی شود؟

زمین‌یابی، آغاز مسیر اجرای پروژه

محمد عرب‌اسدی، کارشناس برنامه‌ریزی شهری، در گفت‌وگو با خبرنگار مرآت‌نیوز با تأکید بر اهمیت مکان‌یابی اصولی پروژه‌های عمومی اظهار کرد: انتخاب زمین برای احداث یک کتابخانه مرکزی باید بر اساس نیاز شهروندان، روند توسعه شهری و دسترسی عادلانه به خدمات فرهنگی انجام شود. دسترسی به حمل‌ونقل عمومی، امکان پیاده‌روی ایمن، نزدیکی به مراکز آموزشی و تناسب زمین با نیازهای آینده شهر از جمله معیارهایی است که باید در این انتخاب مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: کتابخانه مرکزی تنها به فضایی برای نگهداری کتاب محدود نمی‌شود و ممکن است بخش‌هایی مانند سالن مطالعه، فضای ویژه کودکان و نوجوانان و امکانات فرهنگی را نیز در بر بگیرد؛ بنابراین، مساحت، موقعیت و قابلیت توسعه زمین باید با نیازهای مجموعه هماهنگ باشد.

عرب‌اسدی با اشاره به عوامل احتمالی تأخیر در تعیین زمین پروژه‌های عمومی بیان کرد: مسائل مربوط به مالکیت و واگذاری زمین، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، انطباق کاربری با طرح‌های شهری، هزینه آماده‌سازی زیرساخت‌ها و مشخص‌نبودن مسئولیت هر دستگاه می‌تواند روند تصمیم‌گیری را طولانی کند. با این حال، تشخیص علت تأخیر در هر پروژه نیازمند بررسی اسناد و روند اجرایی همان طرح است و نمی‌توان بدون دسترسی به پرونده کتابخانه مرکزی شاهرود، یک عامل مشخص را علت وضعیت فعلی دانست.

این کارشناس برنامه‌ریزی شهری ادامه داد: تعیین زمین به‌تنهایی به معنای آماده‌بودن پروژه برای اجرا نیست. پس از انتخاب محل، موضوعاتی مانند وضعیت حقوقی و واگذاری زمین، بررسی‌های فنی و ژئوتکنیکی، طراحی، برآورد هزینه، تأمین اعتبار، اخذ مجوزها و فراهم‌کردن زیرساخت‌های مورد نیاز باید در مسیر مشخصی دنبال شوند. اگر این مراحل هماهنگ نباشند، حتی پس از تصمیم‌گیری درباره زمین نیز احتمال توقف یا طولانی‌شدن روند اجرا وجود دارد.

وی با بیان اینکه طولانی‌شدن مراحل مقدماتی می‌تواند دسترسی شهروندان به خدمات فرهنگی را به تعویق بیندازد، گفت: تأخیر در اجرای پروژه ممکن است هزینه‌های ساخت و تجهیز را نیز در آینده افزایش دهد. به همین دلیل، ضروری است مراحل مختلف کار از ابتدا با مسئول مشخص و زمان‌بندی قابل پیگیری تعریف شوند.

عرب‌اسدی تأکید کرد: برای کاهش بلاتکلیفی در پروژه‌های عمومی، باید وضعیت موجود به‌صورت شفاف اعلام شود، گزینه‌های زمین بر اساس معیارهای فنی و حقوقی بررسی شوند و دستگاه مسئول هر مرحله مشخص باشد. تعیین مهلت برای تصمیم‌گیری، روشن‌کردن وضعیت مجوزها و اعتبار و انتشار گزارش‌های دوره‌ای می‌تواند امکان ارزیابی پیشرفت کار را فراهم کند.

وی درباره راهکار پیشبرد پروژه کتابخانه مرکزی شاهرود افزود: در گام نخست، لازم است گزارشی روشن از وضعیت فعلی طرح، گزینه‌های بررسی‌شده برای زمین و موانع باقی‌مانده تهیه شود. پس از آن، باید مسئولیت پیگیری هر مرحله، وضعیت طراحی و مجوزها، منابع مالی و زمان‌بندی اقدامات مشخص شود. معیار پیشرفت نیز نباید صرفاً برگزاری جلسه یا اعلام پیگیری باشد، بلکه باید با تصمیم‌های مستند و اقدامات قابل سنجش ارزیابی شود.

بررسی گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد که تعیین تکلیف زمین همچنان در کانون پیگیری‌های مربوط به کتابخانه مرکزی شاهرود قرار دارد؛ درحالی‌که پیش‌تر خبر تأمین ۷۰ میلیارد ریال برای آغاز ساخت این پروژه نیز منتشر شده بود. با اطلاعات موجود نمی‌توان درباره تخصیص قطعی این مبلغ، علت دقیق تأخیر یا وضعیت نهایی مراحل حقوقی و فنی پروژه اظهارنظر قطعی کرد.

از این رو، گام مهم بعدی، روشن‌شدن وضعیت زمین و اعلام جزئیات قابل ارزیابی درباره اعتبار، مجوزها، مسئولیت دستگاه‌ها و زمان‌بندی اجرای طرح است. انتشار اطلاعات مستند درباره این مراحل می‌تواند به شهروندان نشان دهد پروژه در چه نقطه‌ای قرار دارد و چه اقداماتی برای نزدیک‌شدن آن به مرحله اجرا باقی مانده است.

انتهای خبر /