به گزارش خبرنگار گروه ورزشی پایگاه خبری تحلیلی مرآت، ورزش همگانی زمانی به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل می‌شود که شهروندان، فارغ از سن، جنسیت و محل زندگی، امکان دسترسی به فضاهای مناسب و برنامه‌های ورزشی مستمر را داشته باشند. با این حال، توسعه ورزش تنها با ساخت سالن و زمین ورزشی محقق نمی‌شود؛ برنامه‌ریزی منسجم، فرهنگ‌سازی و فراهم‌کردن شرایط مشارکت گروه‌های مختلف جامعه نیز در این مسیر اهمیت دارد.

به مناسبت روز تربیت بدنی و ورزش، وضعیت ورزش همگانی در استان سمنان را می‌توان از دو منظر بررسی کرد؛ نخست، میزان دسترسی مردم به امکانات ورزشی و دوم، توانایی برنامه‌های موجود در تبدیل فعالیت بدنی به عادتی پایدار در زندگی شهروندان.

ضعف برنامه‌ریزی؛ مانعی در مسیر توسعه ورزش همگانی

غلامعلی شیرانی، کارشناس تربیت بدنی، در در گفت‌وگو با خبرنگار مرآت، درباره مهم‌ترین موانع توسعه ورزش همگانی در استان سمنان، ضعف برنامه‌ریزی و مدیریت، کمبود زیرساخت‌های هدفمند و ناکافی‌بودن فرهنگ‌سازی را از مسائل مهم این حوزه برشمرد.

وی با تأکید بر ضرورت تدوین نقشه راه مشخص برای توسعه ورزش همگانی، معتقد است تعدد برنامه‌ها بدون هماهنگی کافی میان دستگاه‌ها و مجموعه‌های ورزشی می‌تواند به موازی‌کاری و هدررفت ظرفیت‌ها منجر شود.

به گفته این کارشناس، توسعه ورزش همگانی نیازمند برنامه‌ای منسجم است که در آن، نیازهای واقعی مردم شناسایی شود و اقدامات دستگاه‌های مسئول در راستای اهداف مشترک قرار گیرد؛ رویکردی که می‌تواند اثربخشی برنامه‌ها و استفاده از امکانات موجود را افزایش دهد.

مدرسه و خانواده؛ دو حلقه مهم در شکل‌گیری عادت ورزشی

شیرانی با اشاره به نقش مدارس در ترویج فعالیت بدنی، بر این باور است که ورزش دانش‌آموزی زمانی می‌تواند به شکل‌گیری عادت پایدار منجر شود که از فعالیتی مقطعی فراتر برود و در برنامه روزانه دانش‌آموزان جای بگیرد.

وی بر اهمیت برنامه‌هایی مانند «ورزش آغازین» در مدارس تأکید کرد و استمرار فعالیت‌های بدنی و پیوند آن‌ها با زندگی روزمره را از عوامل مؤثر در نهادینه‌شدن ورزش دانست.

این کارشناس همچنین سبک زندگی خانواده‌ها و افزایش زمان استفاده کودکان و نوجوانان از تلفن همراه، بازی‌های دیجیتال و دیگر ابزارهای صفحه‌نمایش را از عواملی دانست که می‌تواند فرصت تحرک بدنی را کاهش دهد.

از این منظر، مدرسه به‌تنهایی نمی‌تواند مسئولیت ترویج ورزش را بر عهده بگیرد؛ همراهی خانواده‌ها و فراهم‌کردن فرصت‌های مناسب برای بازی، پیاده‌روی و فعالیت‌های بدنی نیز در شکل‌گیری سبک زندگی فعال نقش دارد.

دسترسی عادلانه به امکانات ورزشی؛ ضرورتی برای همه مناطق

شیرانی با اشاره به اهمیت توزیع مناسب امکانات ورزشی، ارزیابی وضعیت این حوزه را نیازمند توجه به تفاوت نیازهای مناطق شهری، شهرهای کوچک و روستاها دانست.

به اعتقاد وی، برنامه‌ریزی برای توسعه زیرساخت‌ها باید بر اساس نیازسنجی صورت گیرد و مناطقی که از امکانات کمتری برخوردارند، در اولویت قرار گیرند. همچنین صرف وجود یک مجموعه ورزشی در یک منطقه، لزوماً به معنای دسترسی آسان و امکان استفاده مستمر همه شهروندان از آن نیست.

این کارشناس بر ضرورت طراحی برنامه‌های متناسب با نیاز زنان، سالمندان، جوانان و خانواده‌ها نیز تأکید کرد. فراهم‌کردن شرایط مناسب برای حضور این گروه‌ها می‌تواند دامنه مشارکت در ورزش همگانی را گسترش دهد و فعالیت بدنی را از یک انتخاب محدود به بخشی در دسترس از زندگی روزمره تبدیل کند.

سه اولویت برای تقویت ورزش همگانی در سمنان

شیرانی در تشریح اقداماتی که می‌تواند در اولویت برنامه‌های سال آینده قرار گیرد، بر تدوین برنامه‌ای منسجم با تمرکز بر مناطق کم‌برخوردار، توسعه هدفمند زیرساخت‌ها بر مبنای نیاز واقعی و تقویت فرهنگ ورزش در میان خانواده‌ها تأکید کرد.

بر اساس این دیدگاه، توسعه ورزش همگانی صرفاً به افزایش تعداد اماکن ورزشی محدود نمی‌شود؛ بلکه لازم است میان ساخت زیرساخت، برنامه‌های آموزشی و فرهنگی و ایجاد فرصت مشارکت مستمر برای مردم ارتباط برقرار شود.

 توسعه ورزش با شمارش سالن‌ها سنجیده نمی‌شود

تعداد اماکن ورزشی به‌تنهایی نمی‌تواند معیار دقیقی برای ارزیابی توسعه ورزش همگانی باشد. محل استقرار امکانات، فاصله شهروندان تا این فضاها، تناسب آن‌ها با نیاز گروه‌های مختلف و امکان استفاده مستمر از خدمات ورزشی نیز در سنجش عملکرد این حوزه اهمیت دارد.

در استان سمنان، ارزیابی دقیق‌تر وضعیت ورزش همگانی مستلزم انتشار اطلاعات به‌روز درباره پراکنش امکانات در شهرستان‌ها، مناطق روستایی و محلات کم‌برخوردار است. چنین اطلاعاتی می‌تواند مشخص کند کدام مناطق به توسعه زیرساخت‌ها نیاز بیشتری دارند و اعتبارات ورزشی چگونه باید هدفمندتر هزینه شوند.

از سوی دیگر، حتی فراهم‌بودن امکانات ورزشی نیز به‌تنهایی مشارکت پایدار مردم را تضمین نمی‌کند. استمرار برنامه‌های مدارس، دسترسی خانواده‌ها به فعالیت‌های ورزشی و طراحی برنامه‌های متناسب با نیاز زنان، سالمندان و جوانان، در تبدیل ورزش به بخشی از زندگی روزمره نقش دارد.

بر این اساس، ارزیابی عملکرد دستگاه‌های مسئول باید علاوه بر پروژه‌های اجراشده و تعداد اماکن ورزشی، میزان دسترسی شهروندان و استمرار مشارکت آن‌ها را نیز در بر بگیرد. انتشار منظم این شاخص‌ها می‌تواند زمینه پاسخ‌گویی دقیق‌تر و برنامه‌ریزی مؤثرتر برای توسعه ورزش همگانی در استان را فراهم کند.

روز تربیت بدنی و ورزش فرصتی برای توجه دوباره به جایگاه فعالیت بدنی در سلامت و کیفیت زندگی مردم است؛ اما گسترش ورزش همگانی با برگزاری برنامه‌های مناسبتی یا افزایش مقطعی امکانات محقق نمی‌شود. شناسایی مناطق کم‌برخوردار، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، تقویت ورزش در مدارس و خانواده‌ها و فراهم‌کردن امکان مشارکت گروه‌های مختلف جامعه، می‌تواند مسیر توسعه ورزش همگانی در استان سمنان را هموارتر کند. معیار نهایی موفقیت نیز آن است که افراد بیشتری بتوانند به‌صورت منظم و متناسب با شرایط خود ورزش کنند.

انتهای خبر/