به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، بیش از ۷۰ روز است که مردم ایران در «شب‌های اقتدار» حضوری مستمر و چشمگیر دارند؛ شب‌هایی که به بستری برای نمایش همبستگی اجتماعی، فعالیت‌های فرهنگی و مشارکت گسترده اقشار مختلف مردم تبدیل شده است.

 در این شب‌ها، از کودک و نوجوان تا خانواده‌ها و فعالان فرهنگی، هر یک به شکلی در این فضا حضور پیدا کرده‌اند و سهمی در شکل‌گیری حال‌وهوای متفاوت آن داشته‌اند.

آنچه در این شب‌ها در سمنان بیش از هر چیز به چشم می‌آید، تنوع برنامه‌ها و حضور پررنگ مجموعه‌های مردمی و فرهنگی در قالب مواکب و غرفه‌های مختلف است.

مواکبی که تنها به ارائه خدمات معمول محدود نمانده‌اند و تلاش کرده‌اند با طراحی برنامه‌های متنوع، فضای این شب‌ها را به محیطی زنده، پویا و اثرگذار تبدیل کنند.

 از بخش‌های مرتبط با هنر و رسانه گرفته تا غرفه‌های بازی و سرگرمی برای کودکان، همه نشان از این دارد که «شب‌های اقتدار» صرفاً یک اجتماع شبانه نیست، بلکه رویدادی چندوجهی است که در آن، فرهنگ، هنر، هویت و مشارکت اجتماعی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

در میان این برنامه‌ها، کودکان و نوجوانان نیز جایگاه ویژه‌ای دارند. برای این گروه سنی، بخش‌هایی با رویکرد آموزشی، تفریحی و خلاقانه در نظر گرفته شده است؛ بخش‌هایی که ضمن ایجاد نشاط و سرگرمی، تلاش می‌کند نسل جوان را با مفاهیم فرهنگی و هویتی پیوند دهد.

این حضور فعال، نشان‌دهنده توجه برگزارکنندگان به اهمیت تربیت فرهنگی و اجتماعی نسل آینده و همچنین فراهم آوردن فرصت تجربه جمعی برای آنان است.

در کنار مواکب و برنامه‌های فرهنگی، برخی فعالیت‌ها نیز در متن خیابان و به‌صورت میدانی در حال اجراست؛ فعالیت‌هایی که تلاش می‌کنند با زبان هنر و مشارکت عمومی، مفاهیم عمیق‌تری را به تصویر بکشند.

«علاج در وطن»؛ هنر در متن اجتماع

یکی از شاخص‌ترین این برنامه‌ها، اجرای طرح مفهومی «علاج در وطن» است؛ اثری هنری که در میدان سعدی سمنان و در دل این تجمعات مردمی، به یکی از جلوه‌های متفاوت و قابل توجه «شب‌های اقتدار» تبدیل شده است.

طرح «علاج در وطن» با تمرکز بر مفهوم ملی‌گرایی و با بهره‌گیری از المان‌های اصیل ایرانی طراحی شده است. این اثر هنری عظیم در ابعاد ۱۸ متر شکل گرفته و از ۷ هزار و ۲۰۰ قطعه تشکیل شده است؛ ترکیبی بزرگ و دقیق که تکمیل آن نه‌تنها نیازمند طراحی هنری، بلکه محتاج مشارکت مردمی و همدلی جمعی بوده است.

ایده اصلی این اثر، بازخوانی مفاهیمی چون خودکفایی، عزت ملی و اتکا به ظرفیت‌های درونی کشور در قالب یک تجربه بصری و مشارکتی است.

آنچه «علاج در وطن» را از یک اثر صرفاً نمایشی متمایز می‌کند، شیوه اجرای آن است. این طرح نه در فضای بسته گالری‌ها و نمایشگاه‌ها، بلکه در بطن اجتماع و در میان مردم در حال تکمیل است.

همین ویژگی باعث شده تا مخاطب، تنها بیننده یک اثر نهایی نباشد، بلکه خود به بخشی از روند خلق اثر تبدیل شود.

 در واقع، این برنامه کوشیده است هنر را از حالت تماشایی خارج کرده و آن را به ابزاری برای مشارکت، ارتباط و شکل‌گیری تجربه‌ای جمعی بدل کند.

همراهی ۲۳۰ کودک در تکمیل یک اثر ملی

در طول سه شب تجمعات میدان سعدی، بیش از ۲۳۰ کودک و نوجوان در فرآیند تکمیل این پازل ملی مشارکت کرده‌اند. این گروه از کودکان و نوجوانان با دقت، اشتیاق و توجه به راهنمای طراحی‌شده، قطعات مختلف اثر را در کنار یکدیگر قرار داده‌اند تا تصویر نهایی به‌تدریج شکل بگیرد. حضور این تعداد از نسل جوان در فرآیند تکمیل یک اثر مفهومی، نه‌فقط از منظر هنری، بلکه از جهت اجتماعی و فرهنگی نیز اهمیت دارد.

این مشارکت، تجربه‌ای از کار جمعی، دقت، نظم، مسئولیت‌پذیری و پیوند با نمادهای فرهنگی ایران را برای کودکان و نوجوانان رقم زده است.

 آنان در خلال این فعالیت، تنها به رنگ‌آمیزی یا چیدن قطعات مشغول نبوده‌اند، بلکه در عمل با مفاهیمی نظیر تعلق، هویت، همدلی و ساختن یک تصویر مشترک آشنا شده‌اند. به همین دلیل، «علاج در وطن» را می‌توان نمونه‌ای موفق از پیوند میان هنر اجتماعی و تربیت فرهنگی دانست.

هنر؛ پلی میان مردم و هویت ملی

هنر زمانی از سطح یک نمایش بصری فراتر می‌رود که بتواند به ابزاری برای پیوند میان ملت و هویت ملی تبدیل شود.

 بر همین اساس، مجموعه برگزارکننده این برنامه تلاش کرده است تا با اجرای این اثر مفهومی، تجربه‌ای متفاوت از مشارکت جمعی را در بستر یک رویداد مردمی رقم بزند؛ تجربه‌ای که در آن، هر قطعه رنگ‌شده و هر بخش تکمیل‌شده، نشانه‌ای از حضور مردم در ساختن یک معناست.

الهام‌گیری این اثر از سطور شاعرانه کاظم بهمنی نیز به آن لایه‌ای معنایی افزوده است. در این چارچوب، اثر تلاش می‌کند معنایی فراتر از رنگ، فرم و تصویر را منتقل کند؛ معنایی که به‌تدریج و با مشارکت کودکان این سرزمین آشکار می‌شود.

هر قطعه‌ای که به دست یک کودک رنگ می‌گیرد و در جای خود می‌نشیند، گامی است به سوی تکمیل تصویری بزرگ‌تر؛ تصویری که در خود، نشانه‌هایی از هویت ایرانی، امید جمعی و باور به توان ملی را حمل می‌کند.

«شب‌های اقتدار» در این مدت نشان داده است که با اتکا به ظرفیت‌های مردمی و برنامه‌ریزی فرهنگی، می‌توان فضایی ایجاد کرد که در آن شور اجتماعی، فعالیت فرهنگی و مشارکت خلاقانه در کنار یکدیگر قرار گیرند.

 از مواکب فرهنگی و رسانه‌ای گرفته تا اجرای برنامه‌های میدانی و خلق آثار مفهومی، همه حاکی از آن است که این شب‌ها تنها یک گردهمایی نیست، بلکه عرصه‌ای برای بازتعریف حضور اجتماعی مردم و بازنمایی ظرفیت‌های فرهنگی جامعه است.

در این میان، طرح «علاج در وطن» را می‌توان یکی از نمادهای برجسته این رویداد دانست؛ نمادی از آنکه چگونه یک اثر هنری می‌تواند به نقطه تلاقی هویت، مشارکت و خلاقیت اجتماعی بدل شود و در فضای عمومی، معنایی زنده و جمعی پیدا کند.

انتهای خبر/