به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، پروژه‌های عمرانی نیمه‌تمام در سال‌های گذشته به یکی از مسائل مهم مدیریت شهری در بسیاری از شهرهای کشور تبدیل شده‌اند. طرح‌هایی که با هدف بهبود زیرساخت‌های شهری، کاهش گره‌های ترافیکی و ارتقای کیفیت خدمات شهری تعریف می‌شوند، گاه به دلیل ناپایداری منابع مالی، افزایش قابل توجه هزینه مصالح ساختمانی و تغییر شرایط اقتصادی با کندی در اجرا مواجه می‌شوند یا برای مدتی متوقف می‌مانند.

 در چنین شرایطی مدیران شهری ناچارند برنامه‌های عمرانی را با دقت بیشتری اولویت‌بندی کنند تا از آغاز پروژه‌هایی که پشتوانه مالی مطمئن ندارند جلوگیری شود.

افزایش هزینه‌های عمرانی در سال‌های اخیر نیز فشار مضاعفی بر بودجه شهرداری‌ها وارد کرده است. رشد قیمت مصالحی مانند سیمان، میلگرد، ورق‌های فلزی و سایر تجهیزات مورد نیاز پروژه‌های زیرساختی باعث شده برآوردهای اولیه بسیاری از طرح‌ها در مدت کوتاهی دستخوش تغییر شود. به همین دلیل برخی پروژه‌هایی که در سال‌های گذشته با هزینه‌ای مشخص تعریف شده بودند، امروز برای اجرا به منابع مالی بسیار بیشتری نیاز دارند.

از سوی دیگر، تأخیر در اجرای پروژه‌های عمرانی می‌تواند پیامدهای مختلفی برای شهرها به همراه داشته باشد. طرح‌هایی که با هدف کاهش ترافیک یا بهبود دسترسی‌های شهری طراحی می‌شوند، در صورت اجرا نشدن به موقع ممکن است نه‌تنها مشکل موجود را حل نکنند، بلکه با افزایش جمعیت و حجم تردد، پیچیدگی‌های بیشتری نیز ایجاد شود. به همین دلیل تأمین منابع مالی پایدار برای پروژه‌های بزرگ شهری یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مدیریت شهری به شمار می‌رود.

گره پروژه‌ها در گره بودجه شهری

در شهر سمنان نیز برخی طرح‌های عمرانی با وجود نقش مهمی که در توسعه شهری و ساماندهی ترافیک دارند، همچنان در انتظار تأمین اعتبار پایدار قرار دارند.

شروع یا ادامه اجرای پروژه‌های بزرگ بدون اطمینان از منابع مالی می‌تواند در میانه راه به توقف کار منجر شود؛ موضوعی که علاوه بر تحمیل هزینه‌های بیشتر، برای پیمانکاران و مدیریت شهری نیز مشکلات اجرایی به همراه خواهد داشت.

مدیریت شهری سمنان در سال‌های اخیر تلاش کرده است با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی و محدودیت‌های بودجه‌ای، پروژه‌های اولویت‌دار را در دستور کار قرار دهد.

با این حال برخی طرح‌ها به دلیل نیاز به منابع مالی قابل توجه، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تر و تأمین اعتبار از مسیرهای مختلف هستند. در چنین شرایطی همکاری دستگاه‌های اجرایی و همچنین وصول مطالبات شهرداری از نهادهای مختلف می‌تواند نقش مهمی در پیشبرد پروژه‌های عمرانی ایفا کند.

پروژه‌ای که سال‌ها روی کاغذ مانده است

در این میان، پروژه تقاطع غیرهمسطح میدان امام حسن (ع) یکی از طرح‌هایی است که طی سال‌های اخیر بارها در اظهارنظر مسئولان استانی و شهری مورد اشاره قرار گرفته و موضوع زمان‌بندی اجرا و نحوه تأمین اعتبار آن مطرح شده است.

این پروژه با هدف بهبود وضعیت ترافیکی در یکی از نقاط مهم شهری سمنان طراحی شده و از جمله طرح‌هایی است که اجرای آن می‌تواند نقش قابل توجهی در روان‌سازی تردد در این محدوده داشته باشد.

اواخر سال ۱۴۰۴ معاون عمرانی استاندار سمنان با اشاره به زمان‌بندی معمول اجرای پروژه‌های مشابه اعلام کرده بود که بر اساس ضوابط فنی، احداث یک تقاطع غیرهمسطح در شرایط عادی حدود دو سال زمان نیاز دارد.

وی در عین حال تأکید کرده بود که اگر منابع مالی مورد نیاز این طرح به‌موقع تأمین شود، امکان آن وجود دارد که پروژه تقاطع غیرهمسطح میدان امام حسن (ع) سمنان تا پایان همان سال به مرحله بهره‌برداری برسد.

پاسکاری تأمین اعتبار میان دستگاه‌ها

چند ماه بعد و در اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز، مدیرکل راه و شهرسازی استان سمنان در اظهارنظری جداگانه درباره این پروژه، مسئولیت تأمین منابع مالی آن را متوجه این وزارتخانه ندانست.

به گفته او بخش قابل توجهی از عرشه این پل در محدوده خدمات شهری قرار می‌گیرد و بر همین اساس، تأمین و ارائه چنین خدماتی در چارچوب وظایف ذاتی شهرداری‌ها تعریف شده است.

طباطبایی در عین حال بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف برای اجرای پروژه‌های شهری تأکید کرده و گفته بود که در بسیاری از طرح‌های عمرانی، همکاری و هم‌افزایی میان نهادهای اجرایی می‌تواند روند پیشرفت پروژه‌ها را تسریع کند. با این حال تعیین مسئولیت‌ها و نحوه تأمین منابع مالی از جمله موضوعاتی است که باید پیش از آغاز عملیات اجرایی به‌طور دقیق مشخص شود.

 پروژه‌ای در انتظار پول

در همین راستا، رئیس شورای اسلامی استان سمنان در گفتگو با خبرنگار اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت» درباره آخرین وضعیت پروژه پل امام حسن (ع) گفت: در بودجه سال جاری شهرداری برای این پروژه اعتباری حداقلی در نظر گرفته شده، اما اجرای آن مشروط به تأمین منابع مالی است.

کوروش حصیرباف در ادامه افزود: این پروژه در بودجه شهرداری به‌صورت «ستاره‌دار» تعریف شده، به این معنا که آغاز عملیات اجرایی آن منوط به وصول مطالبات شهرداری از دستگاه‌های دولتی و تأمین پشتوانه مالی لازم است.

این مقام مسئول همچنین تصریح کرد: شهرداری سمنان از برخی دستگاه‌های اجرایی مطالباتی دارد که در صورت وصول آن‌ها می‌توان منابع لازم برای اجرای پروژه را فراهم کرد.

وی با اشاره به افزایش هزینه‌های عمرانی در سال‌های اخیر افزود: برآورد اولیه اجرای این پل مربوط به حدود چهار سال گذشته است و با توجه به شرایط اقتصادی کشور و افزایش قیمت مصالح، هزینه اجرای آن به‌مراتب بیشتر شده است به همین دلیل امکان واگذاری پروژه به‌صورت مقطعی وجود ندارد و باید پیمانکار اصلی با پشتوانه مالی مشخص انتخاب شود.

حصیرباف در ادامه عنوان کرد: بخش‌هایی از این پل شامل سازه بتنی و عرشه فلزی است و با توجه به افزایش قیمت میلگرد، ورق و سایر مصالح فلزی، لازم است با احتیاط در انتخاب پیمانکار و زمان آغاز پروژه اقدام شود تا هم پیمانکار دچار زیان نشود و هم پروژه نیمه‌تمام باقی نماند.

به گفته وی، در صورت تأمین اعتبار و ایجاد اطمینان از منابع مالی، احتمال دارد در نیمه دوم سال جاری فرآیند انتخاب پیمانکار برای تکمیل پل امام حسن(ع) انجام شود.

این مقام مسئول همچنین اظهار کرد: با این حال در شرایط فعلی، به دلیل مسائل مالی و افزایش قیمت مصالح، این پروژه حداقل در سه ماه نخست سال در اولویت اجرای شهرداری قرار نگرفته است.

وی در پایان تأکید کرد که مدیریت شهری سمنان تلاش دارد با برنامه‌ریزی دقیق و در نظر گرفتن شرایط اقتصادی موجود، از آغاز پروژه‌هایی که احتمال توقف آن‌ها در میانه مسیر وجود دارد جلوگیری کند تا طرح‌های عمرانی شهر با پشتوانه مالی مناسب و در چارچوب زمان‌بندی مشخص به سرانجام برسند.

انتهای خبر/