به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»؛ ازدواج در گذشته برای بسیاری از خانواده‌ها بخشی طبیعی از مسیر زندگی محسوب می‌شد؛ اما امروز برای بخشی از جوانان، این تصمیم بیش از هر زمان دیگری با تردید، نگرانی و محاسبه همراه شده است.

افزایش هزینه‌های زندگی، گرانی مسکن، ناپایداری شغلی و نگرانی نسبت به آینده باعث شده بسیاری از جوانان، ازدواج را به سال‌های بعد موکول کنند یا اساساً نسبت به آغاز زندگی مشترک مردد باشند.

این موضوع تنها یک برداشت اجتماعی نیست. آمارهای رسمی نیز از تداوم روند کاهشی ازدواج در استان سمنان حکایت دارد.

بر اساس داده‌های سازمان ثبت احوال، در سال ۱۴۰۳ تعداد ۲ هزار و ۹۶۸ واقعه ازدواج در استان ثبت شده که نسبت به سال قبل ۳.۳ درصد کاهش داشته است. همچنین میانگین سن ازدواج بار اول در استان به حدود ۲۸ سال و ۶ ماه رسیده است؛ آماری که از افزایش تأخیر در ازدواج و تغییر الگوی تشکیل خانواده خبر می‌دهد.

کارشناسان معتقدند کاهش ازدواج را نمی‌توان صرفاً یک مسئله فردی دانست؛ بلکه این پدیده بازتاب مجموعه‌ای از تحولات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که در سال‌های اخیر بر زندگی جوانان اثر گذاشته است.

مسکن و اشتغال؛ دو دغدغه اصلی جوانان

بسیاری از جوانان سمنانی معتقدند شرایط اقتصادی، تصمیم برای ازدواج را دشوارتر از گذشته کرده است.

یکی از جوانان ساکن سمنان در گفتگو با خبرنگار مرآت می‌گوید: «وقتی شغل ثابت و درآمد مطمئن وجود ندارد، طبیعی است که آدم برای ازدواج و قبول مسئولیت زندگی دچار تردید شود.»

وی معتقد است هزینه اجاره مسکن و مخارج روزمره زندگی، فشار زیادی به جوانان وارد کرده و باعث شده بسیاری از زوج‌ها حتی بعد از ازدواج نیز با دغدغه‌های جدی اقتصادی روبه‌رو باشند.

برخی دیگر نیز می‌گویند نگرانی فقط مربوط به امروز نیست، بلکه تصویر نامطمئن از آینده باعث شده تصمیم برای تشکیل خانواده سخت‌تر شود.

اقتصاد تنها عامل نیست

حجت‌الاسلام محمدجواد روشن‌بین، کارشناس و مشاور خانواده، در گفتگو با خبرنگار مرآت با اشاره به افزایش تردید جوانان نسبت به ازدواج اظهار کرد: امروز ازدواج برای نسل جدید تنها یک تصمیم عاطفی نیست، بلکه انتخابی است که با مجموعه‌ای از مسئولیت‌های اقتصادی، اجتماعی و روانی گره خورده است.

وی افزود: جوان امروز پیش از ازدواج به موضوعاتی مانند اشتغال، مسکن، ثبات درآمد و آینده زندگی مشترک فکر می‌کند و همین مسئله باعث شده تصمیم‌گیری برای ازدواج نسبت به گذشته با حساسیت بیشتری همراه باشد.

این کارشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه مسائل اقتصادی نقش مهمی در کاهش تمایل به ازدواج دارند، تصریح کرد: نمی‌توان تأثیر شرایط اقتصادی را نادیده گرفت. هزینه‌های مسکن، اشتغال ناپایدار و افزایش مخارج زندگی، ازدواج را برای بسیاری از جوانان دشوار کرده است؛ با این حال کاهش ازدواج را نمی‌توان تنها به اقتصاد محدود کرد.

روشن‌بین ادامه داد: زمانی که جوان نسبت به آینده شغلی و معیشتی خود اطمینان کافی نداشته باشد، طبیعی است که برای پذیرش مسئولیت زندگی مشترک دچار تردید شود، اما در کنار اقتصاد، عوامل فرهنگی و اجتماعی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.

 تغییر سبک زندگی و چالش‌های فرهنگی

وی با اشاره به تغییر نگرش جوانان نسبت به زندگی مشترک اظهار کرد: سبک زندگی نسل جدید نسبت به گذشته تغییر کرده است. بسیاری از جوانان امروز به دنبال تحصیل، پیشرفت شغلی، استقلال فردی و ارتقای کیفیت زندگی هستند و همین موضوع زمان و شیوه تصمیم‌گیری برای ازدواج را تحت تأثیر قرار داده است.

این مشاور خانواده خاطرنشان کرد: در گذشته ازدواج بیشتر یک ضرورت اجتماعی تلقی می‌شد، اما امروز به یک انتخاب آگاهانه تبدیل شده است. به همین دلیل عوامل فرهنگی، نگرشی و سبک زندگی در کنار مسائل اقتصادی بر کاهش یا تأخیر در ازدواج اثرگذار هستند.

روشن‌بین با اشاره به برخی آسیب‌های فرهنگی افزود: افزایش تجمل‌گرایی در مراسم ازدواج، بالا رفتن سطح توقعات، مقایسه‌های اجتماعی در فضای مجازی و شکل‌گیری برخی تصورات غیرواقعی از زندگی مشترک، از جمله عواملی است که مسیر ازدواج را برای جوانان دشوارتر کرده است.

وی ادامه داد: گاهی جوانان تصور می‌کنند برای آغاز زندگی مشترک باید همه امکانات و شرایط ایده‌آل را فراهم کنند، در حالی که بسیاری از خانواده‌های موفق زندگی خود را با امکانات محدود آغاز کرده‌اند. این نگاه کمال‌گرایانه در برخی موارد باعث تأخیر غیرضروری در ازدواج می‌شود.

این کارشناس خانواده تأکید کرد: تضعیف فرهنگ مسئولیت‌پذیری، افزایش فردگرایی و کمرنگ شدن نقش خانواده‌ها در تسهیل ازدواج نیز از دیگر عواملی است که در سال‌های اخیر بر تصمیم جوانان اثر گذاشته است.

روشن‌بین خاطرنشان کرد: اصل ازدواج همچنان یکی از مهم‌ترین نیازهای جوانان و از مؤثرترین عوامل آرامش فردی و اجتماعی است، اما برای تسهیل این امر باید هم موانع اقتصادی کاهش یابد و هم فرهنگ ساده‌زیستی، واقع‌بینی و حمایت خانواده‌ها تقویت شود.

فاصله میان واقعیت زندگی و سیاست‌های حمایتی

در سال‌های اخیر، طرح‌های مختلفی برای تسهیل ازدواج جوانان اجرا شده؛ از وام ازدواج تا برخی مشوق‌های حمایتی. با این حال بسیاری از جوانان معتقدند این حمایت‌ها به‌تنهایی نمی‌تواند دغدغه‌های اصلی آن‌ها را برطرف کند.

کارشناسان بر این باورند که هرچند تسهیلات مالی می‌تواند بخشی از مشکلات را کاهش دهد، اما احساس ثبات اقتصادی، امنیت شغلی و امید به آینده همچنان از مهم‌ترین مؤلفه‌های اثرگذار بر تصمیم جوانان برای ازدواج است.

در سمنان نیز مانند بسیاری از نقاط کشور، کاهش ازدواج را نمی‌توان صرفاً به یک عامل محدود کرد؛ بلکه مجموعه‌ای از مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در شکل‌گیری این وضعیت نقش دارند.

 ازدواج؛ تصمیمی دشوارتر از گذشته

آنچه امروز در میان بخشی از جوانان دیده می‌شود، فقط تأخیر در ازدواج نیست؛ بلکه تغییر نوع نگاه به آینده و مسئولیت زندگی مشترک است.

کارشناسان معتقدند تداوم این روند می‌تواند در سال‌های آینده بر ساختار جمعیتی استان نیز اثرگذار باشد. کاهش ازدواج در نهایت خود را در کاهش موالید، افزایش میانگین سنی جمعیت و تشدید روند سالمندی نشان خواهد داد؛ موضوعی که پیش از این نیز در آمارهای جمعیتی سمنان مورد توجه قرار گرفته است.

در نهایت، بسیاری از جوانان سمنانی می‌گویند هنوز به تشکیل خانواده و زندگی مشترک علاقه‌مند هستند، اما تحقق این خواسته بیش از گذشته به ثبات اقتصادی، آرامش روانی و امید به آینده گره خورده است؛ مؤلفه‌هایی که به نظر می‌رسد نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده ازدواج و خانواده در استان خواهند داشت.

انتهای خبر/