به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، در پی صدور اخطار زیست‌محیطی برای شهرداری میامی، اقداماتی برای سامان‌دهی و پاکسازی سایت دفن پسماند سینه‌بند انجام شده و حفر ترانشه جدید نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ اقداماتی که می‌تواند به نظم‌بخشی محل تخلیه زباله‌ها و کاهش پراکنش پسماند کمک کند.

با این حال، سامان‌دهی یک سایت دفن پسماند تنها به پاکسازی ظاهری یا ایجاد فضای جدید برای دفن زباله محدود نمی‌شود. نحوه بهره‌برداری، مدیریت شیرابه، جلوگیری از نفوذ آلاینده‌ها به خاک و منابع آب و نظارت بر تداوم اقدامات اصلاحی، از جمله موضوعاتی است که در ارزیابی عملکرد چنین سایت‌هایی اهمیت دارد.

احمد بارانی، کارشناس محیط‌زیست، در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»؛ با اشاره به نقش حفر ترانشه جدید در سامان‌دهی محل دفن پسماند، توضیح می‌دهد که این اقدام می‌تواند در صورت طراحی و بهره‌برداری صحیح، به مدیریت بهتر زباله‌ها کمک کند؛ اما به‌تنهایی به معنای رفع مشکلات زیست‌محیطی نیست.

ترانشه جدید؛ گامی برای سامان‌دهی، نه پایان مشکلات

به گفته بارانی، پیش از استفاده از ترانشه باید شرایط خاک، عمق آب زیرزمینی، ویژگی‌های زمین‌شناسی و احتمال نفوذ شیرابه بررسی شود. همچنین متراکم‌سازی و پوشش منظم پسماندها و جلوگیری از پراکنش زباله در اطراف سایت، از الزامات بهره‌برداری صحیح است.

وی تأکید کرد:  اگر حفر ترانشه با مدیریت مناسب شیرابه، پوشش‌دهی پسماند و نظارت بر فرایند دفن همراه نباشد، احتمال بازگشت مشکلات قبلی وجود دارد. بنابراین، میزان موفقیت این اقدام به چگونگی بهره‌برداری از ترانشه و استمرار مدیریت اصولی سایت بستگی دارد.

استانداردهای فنی؛ معیار ارزیابی وضعیت سایت

این کارشناس محیط‌زیست، جلوگیری از نفوذ آلاینده‌ها به خاک و منابع آب را از مهم‌ترین ملاحظات فنی در مدیریت محل‌های دفن پسماند می‌داند. به گفته او، وضعیت کف و دیواره‌های ترانشه، وجود لایه‌های عایق متناسب با طراحی مصوب، نحوه جمع‌آوری و مدیریت شیرابه و هدایت روان‌آب‌های سطحی باید بررسی شود.

بارانی همچنین به ضرورت پوشش و متراکم‌سازی منظم زباله‌ها، حصارکشی مناسب، جلوگیری از انتقال پسماندهای سبک به اطراف و کنترل بو و جانوران ناقل اشاره می‌کند.

وی تصریح کرد: با این حال، درباره وضعیت فنی سایت سینه‌بند نمی‌توان تنها بر اساس خبر پاکسازی و حفر ترانشه جدید، رعایت یا نقض تمام الزامات را تأیید کرد. ارزیابی دقیق در این زمینه به بازدید میدانی، بررسی مستندات فنی و نتایج پایش‌های زیست‌محیطی نیاز دارد.

پاکسازی پایدار چگونه سنجیده می‌شود؟

به اعتقاد بارانی، مرتب‌شدن ظاهر سایت و جمع‌آوری زباله‌های پراکنده، هرچند نشانه‌هایی مثبت هستند، برای اثبات بهبود پایدار وضعیت محیط‌زیست کافی نیستند. باید مشخص شود که آیا پراکنش زباله کاهش یافته، پسماندها در محل تعیین‌شده دفن و پوشانده می‌شوند و تجهیزات کنترلی به‌درستی عمل می‌کنند یا خیر.

وی پایش وضعیت شیرابه و بررسی احتمال آلودگی خاک و منابع آب را نیز از جمله موارد مهم ارزیابی دانست و افزود:  انجام آزمایش‌های دوره‌ای آب‌های زیرزمینی و سطحی، متناسب با شرایط و ارزیابی ریسک سایت، می‌تواند در شناسایی آلودگی احتمالی مؤثر باشد؛ مشروط بر اینکه نتایج با وضعیت پایه و معیارهای معتبر مقایسه شوند.

به گفته این کارشناس، بازدیدهای مجدد در ماه‌های آینده نیز اهمیت دارد تا مشخص شود اقدامات انجام‌شده استمرار یافته‌اند یا مشکلات قبلی دوباره بروز می‌کنند. از این منظر، معیار موفقیت پاکسازی فقط ظاهر مرتب سایت نیست، بلکه باید اصلاح شیوه بهره‌برداری و کاهش احتمال بروز دوباره آلودگی نیز ارزیابی شود.

مدیریت پسماند از مبدأ آغاز می‌شود

بارانی با تأکید بر اینکه پاکسازی مقطعی به‌تنهایی برای مدیریت پسماند کافی نیست، کاهش حجم زباله‌های ورودی به محل دفن را نیز ضروری می‌داند.

به گفته وی، تفکیک زباله از مبدأ، جمع‌آوری جداگانه پسماندهای خشک قابل بازیافت و مدیریت پسماندهای آلی می‌تواند میزان زباله‌ای را که در نهایت به محل دفن می‌رسد، کاهش دهد. همچنین برنامه‌ریزی متناسب با حجم تولید پسماند، ظرفیت سایت، نگهداری تجهیزات و هزینه‌های مدیریت بلندمدت باید مورد توجه قرار گیرد.

این مقام مسئول هشدار داد: انتقال تمام زباله‌ها بدون تفکیک و پردازش به محل دفن، فشار بر سایت را افزایش می‌دهد و نیاز به ایجاد ظرفیت جدید را زودتر مطرح می‌کند. از این رو، حفر ترانشه جدید زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که بخشی از برنامه‌ای جامع برای کاهش تولید پسماند، بازیافت و بهبود فرایند دفن باشد.

نظارت مستمر؛ شرط جلوگیری از تکرار تخلف

این کارشناس محیط‌زیست، تعریف روشن مسئولیت‌ها و مستندسازی اقدامات اصلاحی را از الزامات مدیریت پایداردانست و ابراز داشت: سایت  شهرداری به‌عنوان متولی مدیریت پسماند شهری باید برنامه منظمی برای کنترل و نگهداری سایت داشته باشد و دستگاه‌های نظارتی نیز در چارچوب وظایف قانونی خود، اجرای الزامات زیست‌محیطی را پیگیری کنند.

وی تصریح کرد: ثبت حجم زباله ورودی، بررسی نحوه پوشش‌دهی پسماند، کنترل پراکنش زباله و ثبت وضعیت تجهیزات از جمله اقداماتی است که می‌تواند امکان ارزیابی مستمر عملکرد سایت را فراهم کند. همچنین در صورت وجود شیرابه یا احتمال آلودگی منابع آب و خاک، پایش باید متناسب با شرایط محل انجام شود.

به گفته بارانی مستندسازی اقدامات اصلاحی نیز ضروری است، به این معنا که پس از شناسایی هر نقص، مسئول رفع آن، اقدام انجام‌شده و نتیجه ارزیابی مجدد مشخص باشد. انتشار شفاف نتایج قابل ارائه بازدیدها و پایش‌های زیست‌محیطی نیز می‌تواند به افزایش پاسخ‌گویی دستگاه‌های مسئول کمک کند.

مطالبه‌ای فراتر از پاکسازی

پاکسازی و حفر ترانشه جدید در سایت دفن پسماند سینه‌بند میامی می‌تواند گامی مثبت برای سامان‌دهی محل دفن باشد؛ اما ارزیابی نهایی اثربخشی این اقدامات به اطلاعات مستند درباره وضعیت فنی ترانشه، مدیریت شیرابه، نحوه پوشش‌دهی پسماندها و نتایج پایش‌های زیست‌محیطی نیاز دارد.

اکنون پرسش اصلی این است که اقدامات انجام‌شده تا چه اندازه به اصلاح شیوه بهره‌برداری منجر شده و چه برنامه‌ای برای جلوگیری از بازگشت مشکلات وجود دارد؟ پاسخ به این پرسش، مستلزم پیگیری نتایج بازدیدهای نظارتی، بررسی اقدامات اصلاحی و ارائه اطلاعات روشن از سوی دستگاه‌های مسئول است؛ زیرا مدیریت پایدار پسماند با یک مرحله پاکسازی محقق نمی‌شود، بلکه به برنامه‌ریزی، اجرای مستمر و نظارت قابل ارزیابی نیاز دارد.

انتهای خبر/