به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی و فناوری پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، در روزگاری که توسعه دیگر تنها به ساخت جاده و کارخانه خلاصه نمی‌شود، حالا زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری اطلاعات به یکی از مهم‌ترین شاخص‌های پیشرفت استان‌ها تبدیل شده‌اند؛ مسیری که مسئولان ارتباطات و فناوری اطلاعات استان سمنان معتقدند می‌تواند آینده توسعه این استان را متحول کند.

در همین راستا مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان سمنان در گفتگویی به بیان عملکرد این مجموعه در 150 روز گذشته پرداخت و اگرچه در ظاهر یه گزارش عملکرد بود، اما در لایه‌های عمیق‌تر، تصویری از آینده‌ای را ترسیم می‌کرد که سمنان قرار است در آن با عنوان «استان اتصال، نوآوری و پیشرفت» شناخته شود؛ آینده‌ای که در آن اینترنت پرسرعت، اقتصاد دیجیتال، شهر هوشمند و هوش مصنوعی تنها واژه‌های تزئینی نیستند، بلکه به ابزار اداره استان تبدیل می‌شوند.

مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان سمنان تأکید کرد که توسعه ارتباطات صرفاً به معنای توسعه فناوری نیست، بلکه بستری برای تحقق عدالت اجتماعی، شفافیت اداری، توسعه اقتصادی و مدیریت هوشمند بحران‌ها به شمار می‌رود. نگاهی که نشان می‌دهد حوزه ICT دیگر یک بخش حاشیه‌ای نیست و به تدریج به ستون اصلی حکمرانی مدرن تبدیل می‌شود.

توسعه زیرساخت؛ پایه‌ای برای آینده

سمنان امروز در حوزه زیرساخت ارتباطی، نسبت به بسیاری از استان‌های کشور وضعیت قابل قبولی دارد. بر اساس آمار ارائه‌شده، بیش از ۹۲ درصد روستاهای بالای ۲۰ خانوار استان به اینترنت متصل شده‌اند و پوشش نسل سوم و چهارم تلفن همراه در تمامی شهرهای استان برقرار است.

با این حال، مسئولان ارتباطات استان معتقدند که توقف در این نقطه به معنای عقب‌ماندن از آینده خواهد بود؛ به همین دلیل توسعه نسل پنجم تلفن همراه (5G) به یکی از اولویت‌های اصلی تبدیل شده است.

در حال حاضر تنها پنج سایت نسل پنجم در استان فعال است؛ عددی که به گفته مدیرکل ارتباطات، برای استانی که قرار است وارد مسیر شهر هوشمند شود، کافی نیست. از همین رو رایزنی‌هایی با وزارت ارتباطات انجام شده تا تعداد سایت‌های 5G در استان افزایش یابد؛ اقدامی که می‌تواند مقدمه‌ای برای توسعه خدمات هوشمند در حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل، درمان، مدیریت بحران و خدمات شهری باشد.

در کنار توسعه اینترنت همراه، پروژه فیبر نوری نیز با سرعت قابل توجهی در استان دنبال می‌شود. هفت شهر استان شامل شاهرود، دامغان، گرمسار، میامی، مهدیشهر، سرخه و سمنان وارد مراحل اجرایی اتصال به فیبر نوری شده‌اند و بخش قابل توجهی از عملیات عمرانی در این شهرها به پایان رسیده است.

این پروژه تنها افزایش سرعت اینترنت نیست؛ بلکه زیرساخت اصلی اقتصاد دیجیتال محسوب می‌شود. بدون فیبر نوری، نه شهر هوشمند شکل می‌گیرد، نه خدمات دولت الکترونیک توسعه می‌یابد و نه کسب‌وکارهای دیجیتال می‌توانند رشد کنند.

شکاف ارتباطی؛ چالشی که هنوز باقی است

اگرچه آمارهای رسمی از پوشش بالای اینترنت در استان حکایت دارد، اما واقعیت میدانی هنوز فاصله‌ای محسوس با وضعیت مطلوب دارد. در بخشی از این نشست، مسئله دسترسی دشوار برخی دانش‌آموزان روستایی به اینترنت مطرح شد؛ جایی که دانش‌آموز برای دریافت آنتن مجبور است هر روز به نقطه‌ای خاص مراجعه کند.

این بخش شاید یکی از مهم‌ترین قسمت‌های جلسه بود؛ جایی که توسعه ارتباطات از آمار و نمودار فاصله گرفت و به زندگی واقعی مردم رسید.

افزایش هزینه اینترنت نیز از دیگر دغدغه‌هایی بود که خبرنگاران مطرح کردند؛ مسئله‌ای که به گفته مدیرکل ارتباطات، تصمیم‌گیری درباره آن در سطح ملی انجام می‌شود، اما اعتراض‌ها و مطالبات مردم از طریق استان به سازمان تنظیم مقررات منتقل خواهد شد.

این چالش‌ها نشان می‌دهد که توسعه ارتباطات تنها با نصب دکل و اجرای فیبر نوری به پایان نمی‌رسد؛ بلکه مسئله «دسترسی عادلانه» همچنان یکی از مهم‌ترین موضوعات این حوزه است.

مدارس متصل؛ آموزش در عصر دیجیتال

یکی از مهم‌ترین پروژه‌های استان در ماه‌های اخیر، اتصال مدارس به فیبر نوری بوده است؛ پروژه‌ای که با همکاری وزارت آموزش و پرورش و وزارت ارتباطات دنبال می‌شود.

بر اساس آمار اعلام‌شده، ۷۱۹ مدرسه در استان باید به شبکه فیبر نوری متصل شوند که تاکنون ده‌ها مدرسه به این زیرساخت مجهز شده‌اند و روند اتصال ادامه دارد.

اهمیت این پروژه زمانی بیشتر مشخص می‌شود که تجربه آموزش مجازی در دوران بحران و تعطیلی مدارس مرور شود. هرچند زیرساخت‌های ارتباطی در آن دوره کمک کرد آموزش متوقف نشود، اما ضعف کیفیت اینترنت در برخی مناطق و همچنین هزینه بالای دسترسی به اینترنت، مشکلات متعددی برای خانواده‌ها ایجاد کرد.

با این حال، توسعه زیرساخت مدارس می‌تواند در آینده بخشی از شکاف آموزشی میان شهر و روستا را کاهش دهد؛ به‌ویژه اگر این اتصال با تولید محتوای آموزشی مناسب و توسعه خدمات هوشمند همراه شود.

اقتصاد دیجیتال؛ عبور از مصرف‌کنندگی

شاید مهم‌ترین بخش این گفتگو، تأکید بر توسعه اقتصاد دیجیتال بود؛ حوزه‌ای که مدیرکل ارتباطات از آن به‌عنوان یکی از محورهای اصلی آینده سمنان یاد کرد.

وی از تدوین «سند توسعه اقتصاد دیجیتال استان» خبر داد و گفت: این سند قرار است ظرفیت‌های استان در بخش‌هایی مانند صنعت، معدن، کشاورزی و خدمات را با فناوری‌های نوین پیوند دهد.

سمنان با برخورداری از دانشگاه‌های فنی، پارک‌های علم و فناوری، صنایع معدنی و موقعیت جغرافیایی مناسب، ظرفیت بالایی برای توسعه کسب‌وکارهای فناورانه دارد.

مدیرکل ارتباطات استان معتقد است که اگر استان‌ها در این مسیر دیر حرکت کنند، تنها به مصرف‌کننده فناوری تبدیل خواهند شد؛ موضوعی که بسیاری از کارشناسان نیز نسبت به آن هشدار می‌دهند.

در همین راستا، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان حوزه فناوری اطلاعات نیز در دستور کار قرار گرفته است. طبق اعلام مسئولان، طی سال گذشته ده‌ها میلیارد تومان تسهیلات به شرکت‌های این حوزه پرداخت شده و بخشی از شرکت‌های استان حتی توانسته‌اند وارد بازارهای بین‌المللی شوند.

فناوری در خدمت صنعت، معدن و کشاورزی

یکی از نکات قابل توجه این نشست، نگاه کاربردی به فناوری بود؛ نگاهی که تلاش می‌کند ارتباطات و فناوری اطلاعات را به مسائل واقعی استان پیوند بزند.

استفاده از اینترنت اشیا، سنسورهای هوشمند و هوش مصنوعی در معادن می‌تواند بخشی از حوادث کار را کاهش دهد و ایمنی را افزایش دهد.

در حوزه کشاورزی نیز فناوری‌های نوین می‌توانند به مدیریت مصرف آب، پایش زمین‌های کشاورزی و افزایش بهره‌وری کمک کنند؛ موضوعی که برای استانی مانند سمنان با محدودیت منابع آبی، اهمیت دوچندان دارد.

آموزش نسل آینده برای اقتصاد دیجیتال

مدیرکل ارتباطات سمنان همچنین به اجرای طرح «ایران دیجیتال» اشاره کرد؛ طرحی که با هدف آموزش مفاهیمی مانند برنامه‌نویسی، هوش مصنوعی و سواد دیجیتال به دانش‌آموزان اجرا می‌شود.

به گفته وی، استان سمنان در اجرای این طرح توانسته رتبه دوم کشور را کسب کند و درصد بالایی از دانش‌آموزان متوسطه اول در این برنامه آموزشی مشارکت داشته‌اند.

این موضوع نشان می‌دهد که نگاه به فناوری در استان، تنها محدود به زیرساخت نیست و تربیت نیروی انسانی متخصص نیز به‌عنوان یکی از ارکان توسعه آینده مورد توجه قرار گرفته است.

شهر هوشمند؛ ضرورتی برای آینده

«شهرها دیگر با روش سنتی قابل اداره نیستند.» این جمله شاید خلاصه نگاه مدیرکل ارتباطات به آینده مدیریت شهری باشد.

تشکیل کارگروه شهر هوشمند در سمنان، یکی از برنامه‌هایی است که با همکاری فرمانداری و استانداری دنبال می‌شود. هدف از این طرح، استفاده از فناوری برای مدیریت بهتر خدمات شهری، حمل‌ونقل، انرژی، بحران و خدمات اداری است.

در مدل شهر هوشمند، شهروند برای دریافت بسیاری از خدمات نیازی به مراجعه حضوری نخواهد داشت و داده‌ها به شکل یکپارچه میان دستگاه‌های مختلف تبادل می‌شود.

اما تحقق چنین مدلی، تنها به توسعه اینترنت وابسته نیست؛ بلکه نیازمند همکاری همه دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها و نهادهای خدمات‌رسان است؛ موضوعی که مدیرکل ارتباطات نیز بر آن تأکید کرد.

امنیت سایبری؛ حلقه فراموش‌شده توسعه

همزمان با گسترش خدمات دیجیتال، تهدیدات سایبری نیز افزایش یافته‌اند؛ مسئله‌ای که در این نشست بارها مورد اشاره قرار گرفت. برگزاری کارگاه‌های آموزشی امنیت سایبری برای خبرنگاران، مدیران و کارشناسان فناوری اطلاعات، بخشی از برنامه‌هایی است که در استان دنبال می‌شود.

به گفته مسئولان، امروز سواد سایبری به اندازه سواد رسانه‌ای اهمیت دارد؛ زیرا بخش زیادی از تهدیدات از طریق ناآگاهی کاربران اتفاق می‌افتد؛ از لینک‌های جعلی گرفته تا حملات فیشینگ و سوءاستفاده از اطلاعات شخصی.

این نگاه نشان می‌دهد که توسعه دیجیتال بدون امنیت، نه تنها مزیت نیست، بلکه می‌تواند به تهدید تبدیل شود.

سمنان در آستانه یک انتخاب

صحبت‌های رئیس اداره کل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان سمنان تنها ارائه مجموعه‌ای از آمار و پروژه‌ها نبود؛ بلکه روایت استانی بود که می‌خواهد جایگاه خود را در آینده دیجیتال کشور پیدا کند.

سمنان حالا در نقطه‌ای قرار گرفته که از یک‌سو بخش مهمی از زیرساخت‌های ارتباطی را فراهم کرده و از سوی دیگر، باید تصمیم بگیرد چگونه از این زیرساخت برای خلق ثروت، کاهش فاصله‌های اجتماعی و توسعه خدمات هوشمند استفاده کند.

اگر توسعه ارتباطات تنها به افزایش سرعت اینترنت محدود بماند، دستاورد بزرگی حاصل نخواهد شد؛ اما اگر این زیرساخت به اقتصاد دیجیتال، آموزش هوشمند، مدیریت شهری نوین و شفافیت اداری گره بخورد، می‌تواند آینده متفاوتی برای استان رقم بزند.

در این میان، نقش رسانه‌ها نیز پررنگ‌تر از همیشه است؛ چراکه بدون مطالبه‌گری، اطلاع‌رسانی و انتقال دغدغه‌های مردم، هیچ پروژه توسعه‌ای به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.

انتهای خبر/