به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»؛ فعال رسانه‌ای در یادداشتی نوشت: امروز، همزمان با روز جهانی بدون دخانیات، بار دیگر توجه افکار عمومی به یکی از مهم‌ترین تهدیدهای سلامت جلب می‌شود؛ تهدیدی که برخلاف بسیاری از بحران‌های بزرگ، بی‌صدا و تدریجی در زندگی انسان‌ها جریان دارد و گاه به دلیل تکرار و عادت، کمتر از آنچه باید دیده می‌شود.

بسیاری از تهدیدهای بزرگ با هشدارهای بلند شناخته می‌شوند. زلزله، سیل، بیماری‌های فراگیر و بحران‌های اقتصادی معمولاً در صدر خبرها قرار می‌گیرند و نگرانی عمومی را برمی‌انگیزند. اما برخی خطرها آن‌قدر آرام وارد زندگی روزمره می‌شوند که به مرور زمان حضورشان عادی به نظر می‌رسد. دخانیات یکی از همین تهدیدهای خاموش است.

با وجود دهه‌ها آگاهی‌بخشی، پژوهش‌های علمی و هشدارهای پزشکی، مصرف دخانیات همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده سلامت در جهان محسوب می‌شود. مسئله‌ای که آثار آن تنها به فرد مصرف‌کننده محدود نیست و خانواده‌ها، کودکان، محیط‌های کاری و حتی نظام سلامت را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

شاید مهم‌ترین چالش در مقابله با دخانیات، عادی شدن آن در بخشی از جامعه باشد. هنگامی که یک رفتار به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شود، حساسیت نسبت به پیامدهای آن نیز کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، خطر همچنان وجود دارد، اما کمتر دیده می‌شود.

در جامعه امروز که توجه به سلامت جسم و روان بیش از گذشته مورد تأکید قرار گرفته، همچنان مصرف دخانیات یکی از موضوعاتی است که نیازمند توجه جدی است. سلامت تنها به معنای درمان بیماری‌ها نیست؛ بلکه به مجموعه‌ای از انتخاب‌های روزمره وابسته است که کیفیت زندگی فرد و جامعه را شکل می‌دهد.

در این میان، نسل جوان بیش از دیگران در معرض تأثیر الگوهای رفتاری و فرهنگی قرار دارد. هر اندازه آگاهی و آموزش درباره پیامدهای مصرف دخانیات افزایش یابد، امکان انتخاب آگاهانه نیز بیشتر خواهد شد. به همین دلیل، نقش خانواده‌ها، مدارس، رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی در ارتقای فرهنگ سلامت، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند.

از سوی دیگر، هزینه‌های ناشی از مصرف دخانیات تنها به حوزه درمان محدود نمی‌شود. کاهش بهره‌وری، افزایش هزینه‌های سلامت و پیامدهای اجتماعی ناشی از بیماری‌های مرتبط با مصرف دخانیات، بخشی از بار سنگینی است که این پدیده بر جامعه تحمیل می‌کند.

روز جهانی بدون دخانیات تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای بازنگری در برخی عادت‌هایی که به مرور زمان، هزینه‌های واقعی آن‌ها از نگاه ما پنهان مانده است. فرصتی برای آنکه بار دیگر به ارزش سلامت بیندیشیم؛ سرمایه‌ای که جایگزینی برای آن وجود ندارد.

در روزگاری که بسیاری از تهدیدها خارج از اراده انسان شکل می‌گیرند، دوری از دخانیات همچنان یکی از تصمیم‌هایی است که می‌توان آگاهانه برای حفظ سلامت خود و جامعه گرفت. شاید مهم‌ترین پیام روز جهانی بدون دخانیات همین باشد؛ اینکه آینده سالم‌تر، از انتخاب‌های مسئولانه امروز آغاز می‌شود.

یادداشت: محسن زمانپور ـ فعال رسانه‌ای