یه گزارش  خبرنگار  گروه  اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی مرآت شهمیرزاد با وجود برخورداری از جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی، همچنان مقصدی عمدتاً تابستانی است و فعالان محلی معتقدند نبود برنامه و محصول گردشگری مشخص برای پاییز و زمستان، مانع رونق گردشگری چهار فصل در این شهر شده است.

شهمیرزاد در ماه‌های گرم سال یکی از مقصدهای گردشگری استان سمنان است؛ شهری که آب‌وهوای خنک، باغ‌ها، طبیعت و نزدیکی به شهرهایی مانند سمنان و تهران، آن را به گزینه‌ای مناسب برای سفرهای کوتاه تبدیل کرده است.

با این حال، با پایان تابستان، حضور گردشگران در شهر کاهش محسوسی پیدا می‌کند و همین موضوع، کسب‌وکارهایی را که بخشی از درآمدشان به گردشگری وابسته است، تحت تأثیر قرار می‌دهد.

 پاییز و زمستان فروش به‌شدت افت می‌کند

حمید ذاکری، یکی از کسبه شهمیرزاد، درباره وضعیت فروش در فصل‌های مختلف می‌گوید: تفاوت درآمد تابستان با پاییز و زمستان خیلی زیاد است. در تابستان، به‌خصوص آخر هفته‌ها، گردشگر زیاد داریم و همین موضوع باعث رونق کسب‌وکار می‌شود، اما از پاییز رفت‌وآمد کمتر شده و در زمستان گاهی در طول روز فقط چند گردشگر برای خرید مراجعه می‌کنند.

او دلیل اصلی کاهش حضور مسافران را ذهنیت شکل‌گرفته درباره شهمیرزاد می‌داند و می‌گوید: بیشتر مردم شهمیرزاد را به‌عنوان یک مقصد خنک و تابستانی می‌شناسند و وقتی هوا سرد می‌شود، کمتر به فکر سفر به این شهر هستند.

ذاکری معتقد است نبود برنامه‌های منظم گردشگری در فصل‌های سرد نیز در این موضوع مؤثر است و ادامه می‌دهد: اگر فقط طبیعت داشته باشیم، خیلی‌ها می‌گویند تابستان می‌آییم که هوا بهتر است. باید برای پاییز و زمستان هم برنامه‌ای باشد که مردم به خاطر آن تصمیم بگیرند سفر کنند.

این کاسب شهمیرزادی با اشاره به کوتاه بودن مدت حضور گردشگران در تابستان می‌گوید: خیلی از مسافران برای آب‌وهوا و طبیعت می‌آیند، گشتی در شهر می‌زنند، ناهار می‌خورند، شاید خریدی هم انجام دهند و بعد برمی‌گردند. کمتر پیش می‌آید برنامه‌ای داشته باشند که بگویند امشب بمانیم و فردا هم جایی را ببینیم.

او برگزاری برنامه‌های فصلی و از پیش اعلام‌شده را یکی از راه‌های افزایش ماندگاری گردشگران می‌داند و می‌گوید: اگر مثلاً مردم بدانند در یک هفته مشخص جشنواره پاییزی، بازار محلی و برنامه فرهنگی برگزار می‌شود، راحت‌تر برای سفر دو یا سه روزه برنامه‌ریزی می‌کنند. وقتی گردشگر بیاید، کاسب هم برای حضور او آماده می‌شود و رونق شهر به رونق مغازه‌ها هم کمک می‌کند.

 جاذبه به‌تنهایی گردشگر ایجاد نمی‌کند

محمدمهدی متقی، کارشناس گردشگری، معتقد است شهمیرزاد از نظر ظرفیت‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی توان تبدیل شدن به یک مقصد چهار فصل را دارد، اما این ظرفیت‌ها هنوز به یک بسته و محصول منسجم گردشگری تبدیل نشده‌اند.

وی با اشاره به تصویر ذهنی گردشگران از شهمیرزاد اظهار می‌کند: ذهنیت گردشگر از این شهر بیشتر با هوای خنک، سرسبزی و سفرهای تابستانی گره خورده و همین مسئله موجب تمرکز تقاضا در ماه‌های گرم سال شده است.

متقی، پاییز باغ‌ها و طبیعت، مناظر کوهستانی، برف زمستانی، ظرفیت‌های روستایی، غذاهای محلی و محصولات بومی را از ظرفیت‌های قابل استفاده شهمیرزاد در فصل‌های پاییز و زمستان برمی‌شمرد و می‌گوید: صرف داشتن جاذبه باعث شکل‌گیری گردشگری نمی‌شود؛ برای هر فصل باید یک «دلیل سفر» و یک تجربه مشخص برای گردشگر تعریف شود.

این کارشناس گردشگری، نبود تقویم منظم رویدادها و محصولات گردشگری خارج از فصل تابستان را یکی از چالش‌های اصلی می‌داند و تأکید می‌کند: مقصد گردشگری زمانی می‌تواند گردشگر را بیشتر در شهر نگه دارد که اقامت، غذا، خرید محصولات محلی، برنامه فرهنگی، طبیعت‌گردی، رویداد و سرگرمی در کنار هم قرار بگیرند.

به گفته وی، مسئله فقط تبلیغات یا زیرساخت نیست و تبلیغات به‌تنهایی نمی‌تواند مدت اقامت گردشگر را افزایش دهد؛ زیرا زمانی که محصول گردشگری جذابی وجود نداشته باشد، تبلیغات نیز اثر محدودی خواهد داشت.

متقی سه اولویت را برای توسعه گردشگری چهار فصل شهمیرزاد ضروری می‌داند؛ نخست، تدوین تقویم سالانه گردشگری و برگزاری رویدادهای تخصصی در پاییز و زمستان، دوم، طراحی بسته‌های سفر یک‌روزه و چندروزه با مشارکت اقامتگاه‌ها، رستوران‌ها، راهنمایان، کسبه و فعالان محلی و سوم، معرفی و برندسازی شهمیرزاد به‌عنوان مقصد گردشگری چهار فصل با تبلیغات هدفمند.

وی همچنین بر ضرورت حضور بخش خصوصی و جامعه محلی در زنجیره خدمات گردشگری تأکید دارد و می‌گوید گردشگر باید از زمان ورود تا خروج، فرصت و انگیزه‌ای برای هزینه‌کرد در بخش‌هایی مانند اقامت، غذا، خرید محصولات محلی، صنایع‌دستی و خدمات گردشگری داشته باشد.

مسئله فقط جذب گردشگر نیست

آنچه از روایت کسبه و دیدگاه کارشناسی برمی‌آید، این است که مسئله گردشگری شهمیرزاد تنها کمبود جاذبه یا حتی کمبود گردشگر نیست؛ بلکه بخش مهمی از چالش به فصلی بودن تقاضا و کوتاه بودن مدت ماندگاری مسافران بازمی‌گردد.

شهمیرزاد در تابستان توانسته جایگاه خود را به‌عنوان مقصدی برای سفرهای کوتاه تثبیت کند، اما برای عبور از گردشگری تک‌فصل، باید برای پاییز و زمستان نیز تجربه‌ای متفاوت و قابل برنامه‌ریزی برای گردشگر ایجاد شود.

برگزاری منظم رویدادهای فصلی، طراحی بسته‌های سفر، تقویت اقامت و خدمات گردشگری و مشارکت کسبه و جامعه محلی می‌تواند زمینه را برای تبدیل ظرفیت‌های موجود به یک محصول واقعی گردشگری چهار فصل فراهم کند؛ تغییری که در نهایت علاوه بر افزایش حضور گردشگران، می‌تواند سهم بیشتری از منافع گردشگری را نصیب اقتصاد محلی شهمیرزاد کند.

انتهای خبر/