به همین منظور، خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت» در میزگردی با حضور صدیقه صفایی، کارشناس مسئول دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی بهزیستی استان سمنان و لیلا صادقی‌راد، روان‌شناس، به بررسی و واکاوی ابعاد مختلف طلاق و تعارضات زناشویی در استان سمنان پرداخته است.

در این میزگرد، کارشناسان ضمن تشریح مهم‌ترین ریشه‌های روان‌شناختی و اجتماعی طلاق، درباره نقش مهارت‌های ارتباطی، خیانت، فضای مجازی، ازدواج‌های شتاب‌زده، نقش خانواده‌ها و همچنین ضرورت مشاوره‌های تخصصی پیش از ازدواج سخن گفتند و راهکارهایی برای پیشگیری از فروپاشی زندگی مشترک ارائه کردند.

ضعف مهارت‌های ارتباطی؛ حلقه مفقوده زندگی مشترک

کارشناس مسئول دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی بهزیستی استان سمنان در این میزگرد با اشاره به وضعیت آماری طلاق در استان اظهار کرد: بخشی از آمار ثبت‌شده طلاق در سمنان مربوط به زوج‌هایی است که ساکن استان‌های همجوار از جمله تهران، مازندران، ورامین و گلستان هستند.

صدیقه صفایی در ادامه افزود: با توجه به جمعیت کمتر استان سمنان و همچنین خلوت‌تر بودن برخی شعب دادگاه‌های خانواده و نبود صف‌های طولانی برای دریافت خدمات مشاوره پیش از طلاق و طی مراحل قضایی، برخی متقاضیان از شهرها و استان‌های اطراف برای انجام این فرایند به شهرهایی مانند گرمسار و شاهرود مراجعه می‌کنند؛ بنابراین برای تحلیل وضعیت طلاق در استان باید این موضوع را نیز در نظر گرفت و صرفاً بر اساس آمار خام قضاوت نکرد.

صفایی در ادامه درباره مهم‌ترین عوامل مؤثر بر طلاق گفت: اگرچه عواملی مانند مشکلات اقتصادی، اعتیاد و برخی آسیب‌های اجتماعی در شکل‌گیری طلاق نقش دارند، اما از منظر روان‌شناختی، ضعف مهارت‌های ارتباطی و ناتوانی زوجین در مدیریت و حل تعارض، یکی از مهم‌ترین عوامل فروپاشی روابط زناشویی است.

این کارشناس بهزیستی استان سمنان ادامه داد: بسیاری از افراد بدون اینکه مهارت گفت‌وگو، شنیدن، حل مسئله و مدیریت اختلاف را آموخته باشند، وارد زندگی مشترک می‌شوند و زمانی که نخستین تعارض‌ها شکل می‌گیرد، به جای حل مسئله، واکنش‌های هیجانی و رفتارهای نادرست را در پیش می‌گیرند.

وی با تأکید بر نقش خانواده‌ها در تشدید یا کاهش اختلافات زوجین بیان کرد: در بسیاری از موارد، زوج‌های جوان هنوز توانایی ایجاد مرزهای سالم با خانواده‌های خود را پیدا نکرده‌اند و دخالت‌های مدیریت‌نشده اطرافیان می‌تواند تعارضات موجود را تشدید کند.

خیانت؛ معلول تعارضات انباشته‌شده زناشویی

صفایی همچنین درباره جایگاه خیانت در میان عوامل طلاق گفت: خیانت در آمارهای رسمی معمولاً در رتبه‌های پنجم یا ششم عوامل طلاق قرار می‌گیرد، اما در بسیاری از موارد، خیانت نتیجه تعارضات و مشکلاتی است که برای مدت طولانی حل نشده و به مرور انباشته شده‌اند.

وی با اشاره به تغییر الگوی روابط اجتماعی در عصر ارتباطات، فضای مجازی را نیز یکی از عوامل تأثیرگذار بر روابط زوجین دانست و گفت: امروز سهولت برقراری ارتباط در شبکه‌های اجتماعی باعث شده برخی افراد وارد روابط عاطفی و مجازی شوند و چون ارتباطی فیزیکی اتفاق نیفتاده است، تصور کنند مرتکب خیانت نشده‌اند؛ در حالی که درگیر شدن عاطفی و روانی با فردی خارج از رابطه زناشویی می‌تواند به اعتماد میان زوجین آسیب بزند.

وقتی فضای مجازی وارد حریم زندگی مشترک می‌شود

کارشناس مسئول دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی بهزیستی استان سمنان افزود: انتشار بیش از اندازه جزئیات زندگی خصوصی در شبکه‌های اجتماعی نیز می‌تواند زمینه قضاوت و دخالت دیگران را فراهم کند و برای افرادی که از عزت‌نفس پایین‌تری برخوردارند، آسیب‌های بیشتری به همراه داشته باشد.

صفایی به تأثیر محتوای نامناسب فضای مجازی بر روابط زوجین اشاره کرد و گفت: مواجهه با محتوای مستهجن می‌تواند انتظارات غیرواقعی از روابط زناشویی ایجاد کند و تصویری غیرطبیعی از رابطه عاطفی و جنسی به افراد ارائه دهد. کاهش سن دسترسی کودکان و نوجوانان به چنین محتواهایی نیز مسئله‌ای جدی است که خانواده‌ها باید نسبت به آن حساس باشند.

مشاوره پیش از ازدواج نباید تشریفاتی باشد

وی درباره ضرورت بازنگری در مشاوره‌های پیش از ازدواج اظهار کرد: مشاوره پیش از ازدواج نباید به یک جلسه کوتاه و تشریفاتی محدود شود. زوجین برای شناخت بهتر یکدیگر و بررسی تناسب شخصیتی، فکری و رفتاری به چند جلسه مشاوره تخصصی نیاز دارند و انجام آزمون‌های شخصیت و ارزیابی دقیق ویژگی‌های زوجین می‌تواند در تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر مؤثر باشد.

صفایی تأکید کرد: آموزش مهارت‌های زندگی باید از سنین نوجوانی آغاز شود و نمی‌توان انتظار داشت فرد در آستانه ازدواج، در چند جلسه کوتاه تمام مهارت‌های مورد نیاز برای یک زندگی مشترک را فرا بگیرد.

این مقام مسئول ادامه داد: خانواده‌ها نیز باید بپذیرند که انصراف از یک ازدواج نامناسب، شکست محسوب نمی‌شود. گاهی لازم است خانواده به جای اصرار بر برگزاری مراسم و حفظ ظواهر، به فرزند خود فرصت دهد تا پیش از عقد درباره تصمیمش بازنگری کند.

صفایی، هزینه مشاوره تخصصی پیش از ازدواج را در مقایسه با هزینه‌هایی که خانواده‌ها برای مراسم، جهیزیه و تشریفات ازدواج پرداخت می‌کنند، ناچیز دانست.

وی تصریح کرد: شناخت درست و کسب مهارت‌های لازم پیش از ازدواج، در واقع سرمایه‌گذاری برای آینده زندگی مشترک است؛ چراکه پیشگیری از یک بحران خانوادگی، به‌مراتب کم‌هزینه‌تر از تلاش برای ترمیم یک زندگی فروپاشیده خواهد بود.

تعارضات زناشویی؛ مشکلاتی که ناگهان ایجاد نمی‌شوند

یک روان‌شناس در این میزگرد با تأکید بر اینکه بسیاری از بحران‌های زناشویی ناگهانی ایجاد نمی‌شوند، گفت: تعارضات حل‌نشده معمولاً از سال‌های ابتدایی زندگی مشترک شکل می‌گیرند، اما زوجین در بسیاری از موارد آنها را نادیده می‌گیرند و با سرگرم کردن خود به مسائلی مانند خرید خانه، خودرو یا فرزندآوری، تصور می‌کنند مشکل برطرف شده است.

لیلا صادقی‌راد افزود: این تعارضات ممکن است برای سال‌ها پنهان بمانند، اما زمانی که شرایط زندگی تغییر می‌کند یا فرزندان بزرگ می‌شوند، دوباره خود را نشان می‌دهند و در این مرحله زوجین احساس می‌کنند دیگر توان و انگیزه‌ای برای بازسازی رابطه ندارند.

این روان‌شناس با اشاره به نقش فضای مجازی در شکل‌گیری برخی ازدواج‌ها عنوان کرد: آشنایی‌های شکل‌گرفته در شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه در سنین پایین، گاهی به ازدواج‌هایی منجر می‌شود که در مدت کوتاهی و بدون شناخت کافی شکل گرفته‌اند.

فرزندآوری درمان اختلافات زناشویی نیست

صادقی‌راد به باور رایج «تحمل زندگی به خاطر فرزندان» اشاره کرد و گفت: فرزندآوری راه‌حل تعارضات زناشویی نیست. فرزند نمی‌تواند مشکلات حل‌نشده میان پدر و مادر را درمان کند و حتی در برخی شرایط، ورود مسئولیت‌های جدید می‌تواند فشارهای موجود را افزایش دهد.

وی برای توضیح این موضوع ادامه داد: تعارض زناشویی شبیه توپی است که زیر آب نگه داشته می‌شود؛ ممکن است برای مدتی آن را پنهان کنیم، اما زمانی که فشار برداشته شود، دوباره به سطح آب بازمی‌گردد. مشکلاتی که سال‌ها نادیده گرفته شده‌اند نیز در نهایت خود را نشان می‌دهند.

این روان‌شناس تأکید کرد: تحمل سال‌ها زندگی بدون آرامش صرفاً به خاطر فرزندان، الزاماً به حل مشکل منجر نمی‌شود و ممکن است تنها زمان بروز بحران را به سال‌های بعد و پس از استقلال فرزندان منتقل کند.

به گفته صادقی‌راد، زوج‌هایی که دارای فرزند هستند، در صورت امکان باید تلاش کنند با گفتگو، گذشت و دریافت کمک تخصصی، تعارضات خود را مدیریت و رابطه‌شان را ترمیم کنند؛ اما اگر ادامه زندگی مشترک به آسیب متقابل منجر شود، مهم است که از تبدیل اختلافات به رفتارهای آسیب‌زا برای یکدیگر و فرزندان جلوگیری شود.

شناخت پیش از ازدواج؛ گامی برای پیشگیری از بحران

وی در پایان با اشاره به اهمیت مشاوره پیش از ازدواج گفت: افرادی که برای ازدواج مراجعه می‌کنند شرایط یکسانی ندارند؛ برخی هنوز درباره اصل ازدواج مردد هستند و برخی دیگر تصمیم خود را گرفته‌اند. برای گروه دوم نیز حتی اگر تصمیم به ازدواج قطعی باشد، آموزش مهارت‌های ارتباطی، حل مسئله، مدیریت تعارض و خودشناسی می‌تواند به آنها کمک کند تا با آمادگی بیشتری وارد زندگی مشترک شوند.

انتهای خبر/