به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، فعال رسانه‌ای در یادداشت اختصاصی نوشت: در سال‌های اخیر، تغییرات ظاهری در بخشی از جامعه به موضوعی جدی در حوزه فرهنگ عمومی تبدیل شده است. در خیابان‌ها، مراکز خرید، کافه‌ها و حتی برخی محیط‌های عمومی، نمونه‌هایی از پوشش‌های بسیار نامتعارف، لباس‌های نامتناسب با عرف جامعه، بی‌حجابی و آرایش‌های اغراق‌شده بیشتر از گذشته به چشم می‌خورد.

 موهای رنگی و بسیار روشن، از بلوند و صورتی گرفته تا آبی و سبز، نیز بخشی از این تغییرات ظاهری است که در میان گروهی از جوانان رواج پیدا کرده است.

مسئله البته تنها یک رنگ مو یا یک مدل لباس نیست. آنچه نگرانی‌های فرهنگی را افزایش داده، تغییر تدریجی مرزهایی است که جامعه طی سال‌ها برای پوشش و حضور اجتماعی تعریف کرده است.

 وقتی یک رفتار برای نخستین بار دیده می‌شود، ممکن است عجیب یا متفاوت به نظر برسد؛ اما تکرار مداوم آن در فضای عمومی و بازتاب گسترده در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به عادی‌شدن تدریجی آن منجر شود.

شبکه‌های اجتماعی در این میان نقشی تعیین‌کننده دارند. تصاویر و ویدئوهای مربوط به سبک پوشش، آرایش و ظاهر افراد، بدون محدودیت جغرافیایی منتشر می‌شوند و الگوهای مختلف را در کوتاه‌ترین زمان در دسترس میلیون‌ها نفر قرار می‌دهند. بخشی از این الگوها نیز بدون توجه به تفاوت‌های فرهنگی، اجتماعی و ارزشی جوامع، مستقیماً تقلید می‌شوند.

البته نمی‌توان هر نوع تغییر در ظاهر را نشانه آسیب فرهنگی دانست. جوانان حق دارند درباره ظاهر خود سلیقه و انتخاب داشته باشند و بسیاری از تغییرات مد و زیبایی نیز ذاتاً مسئله‌ای اجتماعی و طبیعی هستند. اما هنگامی که انتخاب فردی با بی‌توجهی کامل به عرف عمومی، حدود اجتماعی و فضای مشترک جامعه همراه شود، موضوع از یک انتخاب شخصی فراتر می‌رود و به مسئله‌ای در حوزه فرهنگ عمومی تبدیل می‌شود.

در این میان، برخوردهای صرفاً سلبی نیز لزوماً راه‌حل پایدار نیست. جامعه برای مواجهه با تغییرات فرهنگی، بیش از هر چیز به گفت‌وگو، آموزش و تبیین نیاز دارد. اگر نسل جوان نداند چرا یک هنجار شکل گرفته و چه فلسفه‌ای پشت آن قرار دارد، طبیعی است که در برابر آن احساس فاصله کند و الگوهای دیگری را جذاب‌تر ببیند.

پوشش، تنها یک تکه پارچه نیست؛ بخشی از زبان فرهنگی یک جامعه است. همان‌طور که نوع لباس می‌تواند نشان‌دهنده سلیقه و شخصیت فرد باشد، می‌تواند بر فضای عمومی و برداشت نسل‌های مختلف از هویت اجتماعی نیز اثر بگذارد.

به همین دلیل، پدیده‌ای که امروز با عنوان «ولنگاری حجاب و پوشش» درباره آن بحث می‌شود، نباید صرفاً به چند تصویر از خیابان یا چند مدل موی رنگی خلاصه شود. پشت این تغییرات، مجموعه‌ای از عوامل فرهنگی، رسانه‌ای و اجتماعی قرار دارد که شناخت آنها برای تصمیم‌گیری درست ضروری است.

مسئله اصلی نه جنگ با ظاهر افراد، بلکه یافتن راهی برای حفظ هویت و هنجارهای فرهنگی در جامعه‌ای است که سبک زندگی آن با سرعت زیادی در حال تغییر است.

یادداشت: سمانه عرب- فعال رسانه‌ای