به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی مرآت؛ بازار پسته، یکی از مهم‌ترین بازارهای محصولات کشاورزی کشور، این روزها با چالش‌هایی روبه‌روست که به گفته فعالان این صنف، بخش مهمی از آن به حضور واسطه‌ها و دلالانی بازمی‌گردد که بدون ارتباط مستقیم با تولید و عرضه، در مسیر خریدوفروش این محصول نقش‌آفرینی می‌کنند.

 در چنین شرایطی، فاصله قیمت پسته از باغدار تا مصرف‌کننده به یکی از دغدغه‌های اصلی کسبه تبدیل شده است؛ موضوعی که هم تولیدکننده را با مشکل فروش روبه‌رو می‌کند و هم قدرت خرید مشتریان را کاهش می‌دهد.

مشاهدات و روایت‌های فضای بازار نشان می‌دهد که در کنار فعالان قدیمی و خوش‌نام این صنف، گروهی از واسطه‌ها نیز تلاش می‌کنند با استفاده از نوسانات قیمت، کمبود عرضه و فضای روانی حاکم بر بازار، سود بیشتری از معاملات به دست آورند.

یکی از موضوعاتی که کسبه بازار همواره نسبت به آن انتقاد دارند، تعدد واسطه‌ها در مسیر رسیدن محصول از باغ به مغازه است. به اعتقاد آنان، هرچه تعداد واسطه‌ها بیشتر باشد، قیمت نهایی نیز افزایش پیدا می‌کند؛ درحالی‌که لزوماً سود بیشتری نصیب باغدار یا فروشنده واقعی نمی‌شود.

یکی از کسبه قدیمی بازار سمنان در گفتگو با پایگاه خبری تحلیلی مرآت درباره نقش دلالان گفت: مشکل اینجاست که پسته چند دست می‌چرخد تا به مغازه‌دار برسد. هر کسی در این مسیر سهم خودش را برمی‌دارد، اما در نهایت این مشتری است که باید هزینه همه این واسطه‌ها را پرداخت کند. گاهی قیمت محصول در فاصله کوتاهی تغییر می‌کند، بدون اینکه اتفاق خاصی در میزان تولید یا کیفیت آن افتاده باشد.

وی در ادامه ابراز داشت: مسئله قیمت‌گذاری نیز از دیگر موضوعات مورد انتقاد فعالان بازار است. برخی واسطه‌ها با خرید مقطعی محصول و نگهداری آن تا زمان مناسب فروش، می‌توانند بر میزان عرضه در بازار تأثیر بگذارند.

این کاسب بیان داشت: البته کسبه معتقدند نباید همه عمده‌فروشان یا خریداران بزرگ را دلال دانست؛ چراکه بخشی از فعالان این حوزه با سرمایه‌گذاری، انبارداری و پذیرش ریسک معاملات، نقش مشخصی در زنجیره توزیع دارند. انتقاد اصلی متوجه کسانی است که بدون ایجاد ارزش افزوده، صرفاً از اختلاف قیمت‌ها و فضای غیرشفاف بازار کسب سود می‌کنند.

یکی دیگر از فروشندگان بازار عنوان کرد: وقتی قیمت‌ها ثبات ندارد، فروشنده هم نمی‌داند کالایی را که امروز می‌فروشد، فردا با چه قیمتی می‌تواند جایگزین کند. همین مسئله باعث می‌شود خیلی‌ها با احتیاط معامله کنند. در این میان، کسانی که سرمایه بیشتری دارند، قدرت مانور بالاتری پیدا می‌کنند و مغازه‌دار کوچک بیشتر تحت فشار قرار می‌گیرد.»

این کاسب ابراز داشت: در این میان، مصرف‌کنندگان نیز از پیامدهای این وضعیت بی‌نصیب نمانده‌اند. افزایش قیمت پسته در کنار کاهش قدرت خرید خانوارها موجب شده است که خرید این محصول برای بخشی از مشتریان به کالایی محدود به مناسبت‌ها و ایام خاص تبدیل شود. کسبه معتقدند کاهش تقاضا در بازار خرده‌فروشی، مستقیماً بر میزان فروش مغازه‌ها اثر گذاشته و شرایط فعالیت را دشوارتر کرده است.

بنا به گفته وی، یکی دیگر از گلایه‌های مطرح در میان فعالان این صنف، نبود شفافیت کافی در معاملات و دشواری تشخیص قیمت واقعی محصول است. پسته با توجه به نوع، کیفیت، اندازه، میزان خندان بودن، تازگی و شرایط نگهداری، قیمت‌های متفاوتی دارد؛ اما در بازاری که اطلاعات دقیق و قابل اتکایی از معاملات عمده در دسترس نیست، زمینه برای سوءاستفاده برخی واسطه‌ها فراهم می‌شود.

در نهایت گفتنی است به باور کسبه، ساماندهی بازار پسته صرفاً با برخورد مقطعی با دلالان امکان‌پذیر نیست و باید سازوکاری ایجاد شود که ارتباط مستقیم میان باغداران، عمده‌فروشان و خرده‌فروشان تقویت شود. توسعه مراکز معتبر عرضه، شفافیت در معاملات عمده، نظارت بر زنجیره توزیع و دسترسی فعالان صنف به اطلاعات قیمت‌ها می‌تواند از شکل‌گیری قیمت‌های غیرواقعی جلوگیری کند.

انتهای خبر/