به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی مرآت،کالپوش در شهرستان میامی، با برخورداری از ظرفیت کشت زعفران، می‌تواند فراتر از تولید یک محصول کشاورزی، به یکی از محورهای رونق اقتصادی روستاهای منطقه تبدیل شود؛ ظرفیتی که در صورت برنامه‌ریزی اصولی، علاوه بر افزایش درآمد کشاورزان، زمینه اشتغال جوانان و زنان روستایی را نیز فراهم می‌کند.

با این حال، افزایش سطح زیرکشت به‌تنهایی تضمین‌کننده رونق اقتصادی نیست. آنچه اهمیت بیشتری دارد، میزان درآمدی است که در نهایت نصیب تولیدکننده می‌شود؛ موضوعی که به کیفیت محصول، هزینه‌های تولید، شیوه عرضه و دسترسی به بازارهای فروش وابسته است.

زعفران؛ فرصتی برای تنوع‌بخشی به درآمد روستاییان

افشین نصیری، کارشناس اقتصاد کشاورزی، در گفت‌وگو با خبرنگار مرآت نیوز با اشاره به ظرفیت اقتصادی زعفران در کالپوش اظهار کرد: زعفران این قابلیت را دارد که از یک محصول مکمل به یکی از منابع درآمدی مهم خانوارهای روستایی تبدیل شود، اما صرف کاشت این محصول به معنای ایجاد درآمد پایدار نیست.

وی افزود: سطح زیرکشت، عملکرد در واحد سطح، کیفیت محصول، هزینه‌های تولید و مهم‌تر از همه، دسترسی به بازار فروش از عوامل تعیین‌کننده پایداری اقتصادی زعفران هستند.

این کارشناس اقتصاد کشاورزی با اشاره به نیاز آبی کمتر زعفران نسبت به بسیاری از محصولات کشاورزی بیان کرد: این ویژگی برای مناطقی که با محدودیت منابع آبی مواجه هستند اهمیت دارد، اما در شرایط فعلی بهتر است زعفران را فرصتی برای تنوع‌بخشی به اقتصاد روستا بدانیم که با توسعه اصولی کشت، افزایش بهره‌وری و ایجاد زنجیره فروش می‌تواند به منبع درآمد اصلی برخی خانوارها تبدیل شود.

کشت دیم؛ مزیت اقتصادی همراه با ریسک تولید

نصیری درباره مزایا و چالش‌های کشت دیم زعفران در کالپوش گفت: کاهش هزینه تأمین آب و وابستگی کمتر به منابع آبی محدود، از مهم‌ترین مزایای این شیوه کشت است و در بلندمدت می‌تواند به حفظ منابع آب و کاهش فشار بر سفره‌های زیرزمینی کمک کند.

وی ادامه داد: دیم بودن به معنای تولید بدون ریسک نیست؛ زیرا میزان و زمان بارندگی، سرمای زودرس، خشکسالی، کیفیت خاک و سلامت پیاز زعفران بر عملکرد مزارع تأثیر می‌گذارند.

این کارشناس اقتصاد کشاورزی تأکید کرد: توسعه کشت دیم باید متناسب با شرایط اقلیمی منطقه و پس از اجرای مزارع الگویی و ارزیابی چندساله عملکرد انجام شود؛ چراکه گسترش شتاب‌زده سطح زیرکشت ممکن است هزینه‌هایی به کشاورز تحمیل کند که بازگشت اقتصادی آن تضمین‌شده نیست.

فروش خام؛ حلقه‌ای که ارزش افزوده را از روستا خارج می‌کند

نصیری با اشاره به عرضه محصولات کشاورزی به‌صورت خام اظهار کرد: مسئله اصلی این است که تولیدکننده روستایی معمولاً در زنجیره ارزش زعفران فقط نقش تأمین‌کننده ماده اولیه را دارد، در حالی که بخش مهمی از ارزش افزوده در مراحل فرآوری، استانداردسازی، بسته‌بندی، بازاریابی و فروش ایجاد می‌شود.

وی افزود: کمبود سرمایه، نبود تجهیزات مناسب، ضرورت رعایت استانداردهای بهداشتی و دشواری بازاریابی، ورود انفرادی کشاورزان به حوزه فرآوری و بسته‌بندی را دشوار می‌کند.

نصیری ادامه داد: نیاز برخی خانوارها به نقدینگی سریع و نبود شبکه منسجم خریدوفروش نیز باعث می‌شود محصول بلافاصله پس از برداشت و خشک‌کردن به واسطه‌ها فروخته شود. بنابراین، مسئله فقط ضعف دانش کشاورزان نیست، بلکه ساختار اقتصادی زنجیره تولید و فروش نیز فرصت حضور مؤثر آنان در مراحل سودآورتر را محدود می‌کند.

فرآوری و بسته‌بندی؛ راهی برای ماندگاری سود در کالپوش

این کارشناس اقتصاد کشاورزی ایجاد واحدهای فرآوری و بسته‌بندی را یکی از اقدامات مؤثر برای افزایش سهم منطقه از ارزش اقتصادی زعفران دانست و گفت: اگر زیرساخت‌های پاک‌کردن، خشک‌کردن استاندارد، درجه‌بندی، آزمایش کیفیت و بسته‌بندی در کالپوش ایجاد شود، محصول با ارزش بیشتری به بازار عرضه خواهد شد و فرصت‌های شغلی جدیدی نیز در منطقه شکل می‌گیرد.

وی با تأکید بر اینکه صرف تأسیس یک واحد بسته‌بندی موفقیت اقتصادی را تضمین نمی‌کند، بیان کرد: این واحدها باید بازار فروش مشخص، مجوزهای بهداشتی، تجهیزات استاندارد و توان رقابت با برندهای موجود را داشته باشند.

نصیری همچنین تشکیل تعاونی تخصصی زعفران‌کاران کالپوش را پیشنهاد کرد و افزود: تعاونی می‌تواند با تجمیع محصولات، قدرت چانه‌زنی کشاورزان را افزایش دهد و زمینه مشارکت آنان در سود حاصل از فرآوری و فروش نهایی را فراهم کند.

به گفته وی، خرید تضمینی یا قراردادهای خرید توافقی نیز در صورتی می‌توانند امنیت اقتصادی کشاورزان را افزایش دهند که قیمت‌ها متناسب با هزینه واقعی تولید و شرایط بازار تعیین شوند.

پیوند زعفران با گردشگری؛ فرصتی برای اشتغال جوانان و زنان

نصیری با اشاره به ظرفیت گردشگری کشاورزی در کالپوش اظهار کرد: فصل برداشت زعفران به دلیل زیبایی مزارع و فرایند جمع‌آوری گل و جداسازی کلاله‌ها می‌تواند به یک جاذبه گردشگری تبدیل شود.

وی افزود: برگزاری تورهای بازدید از مزارع، تجربه برداشت گل، آشنایی با مراحل فرآوری و عرضه مستقیم محصولات محلی می‌تواند علاوه بر درآمد کشاورزی، برای اقامتگاه‌های بوم‌گردی، رستوران‌های محلی، صنایع‌دستی و مشاغل خدماتی نیز فرصت اقتصادی ایجاد کند.

این کارشناس اقتصاد کشاورزی با اشاره به نقش زنان و جوانان در این مسیر گفت: زنان روستایی می‌توانند در فرآوری اصولی، بسته‌بندی، تولید محصولات جانبی و فروش اینترنتی فعالیت کنند و جوانان نیز با ورود به حوزه بازاریابی دیجیتال، برندسازی و گردشگری کشاورزی زمینه شکل‌گیری کسب‌وکارهای جدید را فراهم کنند.

وی تأکید کرد: تحقق این ظرفیت به آموزش، تسهیلات خرد، زیرساخت گردشگری و دسترسی به بازار نیاز دارد و اشتغال ایجادشده نیز نباید صرفاً به فصل برداشت محدود بماند.

از تولید زعفران تا رونق اقتصادی کالپوش

زعفران کالپوش زمانی می‌تواند به یک فرصت اقتصادی پایدار تبدیل شود که منافع آن به مرحله تولید محدود نماند و کشاورزان نیز از ارزش افزوده مراحل بعدی بهره‌مند شوند. افزایش سطح زیرکشت بدون توجه به بازار فروش، فرآوری و هزینه‌های تولید، لزوماً به افزایش درآمد خانوارهای روستایی منجر نخواهد شد.

از این منظر، توسعه تعاونی‌های تخصصی، ایجاد زیرساخت‌های فرآوری و بسته‌بندی، حمایت از برند منطقه‌ای و فراهم‌کردن امکان فروش مستقیم، اقداماتی است که می‌تواند سهم تولیدکنندگان از درآمد نهایی زعفران را افزایش دهد.

کالپوش برای بهره‌برداری از ظرفیت طلای سرخ، بیش از آنکه به توسعه شتاب‌زده مزارع نیاز داشته باشد، به تکمیل زنجیره اقتصادی این محصول نیازمند است؛ زنجیره‌ای که از تولید اصولی آغاز شود و تا فرآوری، بازاریابی و فروش نهایی در خود منطقه ادامه پیدا کند. تحقق این مسیر می‌تواند زعفران را از یک محصول کشاورزی فصلی به فرصتی برای اشتغال و ماندگاری جمعیت در روستاهای منطقه تبدیل کند.

انتهای خبر/