به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، افزایش ۵۰ درصدی موارد ابتلا به تب مالت در سال ۱۴۰۴ در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان، بار دیگر نگرانی‌ها درباره مصرف لبنیات غیرپاستوریزه و رعایت‌نشدن نکات بهداشتی در تماس با دام را افزایش داده است.

بر اساس آمارهای اعلام‌شده، شهرستان مهدیشهر با رشد ۲۱۰ درصدی موارد ابتلا، بیشترین افزایش را به خود اختصاص داده و پس از آن شهرستان‌های گرمسار و آرادان قرار دارند؛ آماری که مسئولان حوزه سلامت آن را هشداری جدی برای مردم و دستگاه‌های متولی می‌دانند.

خبرگزاری مرآت برای بررسی دلایل افزایش موارد ابتلا، راه‌های انتقال، علائم بیماری و اقدامات در دست اجرا برای کنترل آن، با دکتر سید سعید کساییان، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان، به گفتگو نشسته است.

آمارها از افزایش قابل توجه تب مالت در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان حکایت دارد. این موضوع تا چه اندازه نگران‌کننده است؟

متأسفانه آمارها نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۴، موارد ابتلا به تب مالت نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است. این افزایش برای ما یک هشدار جدی محسوب می‌شود.

بیشترین رشد مربوط به شهرستان مهدیشهر با افزایش ۲۱۰ درصدی بوده و پس از آن گرمسار و آرادان قرار دارند. البته این آمار به معنای شیوع گسترده بیماری نیست، اما نشان می‌دهد اگر مردم و دستگاه‌های مسئول نسبت به پیشگیری بی‌توجه باشند، روند افزایشی بیماری می‌تواند ادامه پیدا کند.

بسیاری از مردم نام تب مالت را شنیده‌اند، اما شاید ندانند دقیقاً چه بیماری‌ای است. تب مالت را به زبان ساده توضیح می‌دهید؟

تب مالت یا «بروسلوز» یک بیماری عفونی است که از حیوان به انسان منتقل می‌شود. عامل این بیماری یک باکتری است که بیشتر در دام‌هایی مانند گوسفند، بز، گاو و شتر وجود دارد.

این بیماری برخلاف تصور برخی افراد، یک سرماخوردگی ساده نیست. اگر تب مالت دیر تشخیص داده شود، ممکن است فرد را ماه‌ها گرفتار کند و حتی بر مفاصل، ستون فقرات، قلب یا سایر اندام‌های بدن اثر بگذارد.

مهم‌ترین علت ابتلای مردم به تب مالت چیست؟

مهم‌ترین عامل ابتلا، مصرف لبنیات غیرپاستوریزه است. شیر خام، پنیر تازه محلی، خامه، کره و بستنی سنتی، اگر از شیر آلوده تهیه شده باشند، می‌توانند بیماری را منتقل کنند.

همچنین افرادی که با دام سروکار دارند، از جمله دامداران، عشایر، دامپزشکان، کارکنان کشتارگاه‌ها و حتی کسانی که هنگام زایمان دام حضور دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا قرار دارند.

یعنی همان باور قدیمی که «لبنیات محلی همیشه سالم‌تر است» می‌تواند خطرناک باشد؟

دقیقاً همین‌طور است. طبیعی یا محلی بودن یک محصول، لزوماً به معنای سالم بودن آن نیست. اگر شیر پاستوریزه نشده باشد، ممکن است حامل باکتری تب مالت باشد.

مواردی داشته‌ایم که افراد فقط به دلیل مصرف چند وعده پنیر یا شیر محلی غیرپاستوریزه، به این بیماری مبتلا شده‌اند.

فرد مبتلا به تب مالت چه علائمی دارد؟

تب مالت به این دلیل خطرناک است که علائم آن شبیه بسیاری از بیماری‌های دیگر است. تب‌های مکرر یا موجی، تعریق شدید به‌ویژه هنگام شب، لرز، ضعف، بی‌حالی، درد عضلات و مفاصل، کمردرد، سردرد، بی‌اشتهایی و کاهش وزن از مهم‌ترین علائم بیماری هستند.

برخی بیماران فقط با درد مفاصل یا کمردرد به پزشک مراجعه می‌کنند و اصلاً تصور نمی‌کنند که به تب مالت مبتلا شده باشند.

اگر درمان بیماری به تأخیر بیفتد، چه اتفاقی می‌افتد؟

در صورت تأخیر در درمان، بیماری می‌تواند مزمن شود و عوارض جدی ایجاد کند. درگیری مفاصل، ستون فقرات، بیضه‌ها، کبد، قلب و حتی سیستم عصبی از جمله این عوارض است.

به همین دلیل تأکید می‌کنیم هر فردی که تب طول‌کشیده و درد مفاصل دارد و سابقه مصرف لبنیات غیرپاستوریزه یا تماس با دام را داشته است، حتماً برای بررسی به پزشک مراجعه کند.

آیا تب مالت درمان قطعی دارد؟

بله، خوشبختانه تب مالت درمان‌پذیر است، اما یک شرط مهم دارد و آن، تشخیص به‌موقع و تکمیل کامل دوره درمان است.

درمان معمولاً چند هفته طول می‌کشد و بیمار حتی اگر احساس بهبودی کرد، نباید داروهای خود را خودسرانه قطع کند؛ زیرا ممکن است بیماری دوباره عود کند و درمان آن سخت‌تر شود.

برخی تصور می‌کنند تب مالت از فرد بیمار به اعضای خانواده منتقل می‌شود. این تصور درست است؟

خیر. انتقال بیماری از انسان به انسان بسیار نادر است و تقریباً در زندگی روزمره اتفاق نمی‌افتد. بنابراین اعضای خانواده بیمار نباید نگران تماس عادی با او باشند.

راه اصلی انتقال بیماری، مصرف لبنیات آلوده و تماس با دام بیمار است.

مردم برای پیشگیری از ابتلا به تب مالت چه اقداماتی را باید جدی بگیرند؟

مردم باید فقط از شیر و لبنیات پاستوریزه و دارای مجوز بهداشتی استفاده کنند و از خرید لبنیات فله‌ای و غیرمطمئن خودداری کنند.

افرادی که با دام سروکار دارند نیز باید هنگام تماس با دام، به‌ویژه دام بیمار یا هنگام زایمان دام، از دستکش و وسایل محافظ استفاده کنند.

گوشت باید فقط از مراکز مجاز تهیه شود و دامداران نیز در صورت مشاهده سقط جنین در دام‌ها، حتماً موضوع را به دامپزشکی اطلاع دهند.

همچنین در صورت مشاهده علائمی مانند تب طولانی، تعریق شبانه، درد مفاصل، ضعف و بی‌حالی، مراجعه به پزشک نباید به تأخیر بیفتد.

دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان برای کنترل این وضعیت چه برنامه‌ای دارد؟

خوشبختانه اقدامات مشترک خوبی در حال انجام است. واکسیناسیون دام‌ها علیه بروسلوز با اولویت مناطق پرخطر، توسط اداره‌کل دامپزشکی ادامه دارد.

همچنین بیماریابی فعال، مراقبت مستمر، آموزش عمومی و همکاری میان دانشگاه علوم پزشکی، دامپزشکی و سایر دستگاه‌ها در قالب رویکرد «سلامت واحد» تقویت شده است.

کنترل تب مالت تنها با مشارکت همه دستگاه‌ها و همراهی مردم امکان‌پذیر خواهد بود.

در پایان، اگر بخواهید فقط یک جمله به مردم بگویید، آن جمله چیست؟

تب مالت یک بیماری قابل پیشگیری است. کافی است لبنیات پاستوریزه مصرف کنیم، توصیه‌های بهداشتی را جدی بگیریم و در صورت مشاهده علائم، مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازیم. سلامت خانواده از همین انتخاب‌های ساده آغاز می‌شود.

انتهای خبر/