به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، درمان برای بیماری که با درد، نگرانی و ترس از آینده به پزشک مراجعه می‌کند، تنها یک خدمت عادی نیست؛ گاهی آخرین امید او برای بازگشت به زندگی معمولی است. با این حال، برخی بیماران در سمنان می‌گویند در مسیر درمان، علاوه بر تحمل بیماری، باید با هزینه‌هایی مواجه شوند که نه نام مشخصی دارد، نه در قبض رسمی ثبت می‌شود و نه توضیح روشنی درباره علت دریافت آن ارائه می‌شود.

موضوع دریافت مبالغ خارج از تعرفه، هدایت بیماران از مراکز درمانی به مطب‌های خصوصی، دریافت ویزیت‌های مکرر و مطالبه وجه برای انجام جراحی در بیمارستان‌های دولتی، از جمله گلایه‌هایی است که طی ماه‌های اخیر از سوی برخی شهروندان مطرح شده است.

یکی از شهروندان سمنانی در گفت‌وگو با خبرنگار ما، از تجربه‌ای می‌گوید که به گفته خودش، از یک مراجعه ساده برای برداشتن غده چربی آغاز شد، اما پس از دو ماه انتظار، با درخواست پرداخت مبلغ ۱۰ میلیون تومان به حساب پزشک ادامه پیدا کرد.

این بیمار که خواست نامش محفوظ بماند، گفت: «حدود دو ماه پیش برای برداشتن یک غده چربی به یکی از درمانگاه‌های سمنان مراجعه کردم. در درمانگاه به من گفتند که باید ابتدا به مطب یکی از پزشکان بروم. من هم به مطب مراجعه کردم، اما بعد از حدود دو ماه برایم نوبت ویزیت تعیین شد.»

وی با اشاره به هزینه پرداخت‌شده برای این مراجعه افزود: «برای ویزیت ۵۰۰ هزار تومان از من گرفتند، اما در آن جلسه اقدام خاصی انجام نشد. پزشک بعد از معاینه به من گفت که عمل در یکی از بیمارستان‌ها انجام می‌شود و هزینه بیمارستان برای من رایگان است، ولی باید ۱۰ میلیون تومان جداگانه برای پزشک واریز کنم.»

این شهروند ادامه داد: «سؤال من این است که وقتی گفته می‌شود عمل در بیمارستان دولتی و با استفاده از بیمه رایگان است، این ۱۰ میلیون تومان بابت چیست؟ چرا باید مبلغی خارج از بیمارستان و به‌صورت جداگانه پرداخت شود؟ اگر این هزینه قانونی است، چرا از طریق صندوق بیمارستان دریافت نمی‌شود و قبض رسمی ندارد؟»

او با بیان اینکه ماهانه حق بیمه تأمین اجتماعی پرداخت می‌کند، گفت: «ما هر ماه هزینه بیمه را از حقوق یا درآمد خود پرداخت می‌کنیم تا هنگام بیماری بتوانیم از خدمات درمانی استفاده کنیم. اما وقتی به مرحله درمان می‌رسیم، علاوه بر هزینه بیمه، باید ویزیت مطب، آزمایش، دارو و مبالغی را که پزشک تعیین می‌کند نیز پرداخت کنیم. برای یک خانواده با درآمد معمولی، تأمین ۱۰ میلیون تومان در چنین شرایطی ساده نیست.»

این بیمار همچنین خواستار بررسی نحوه معرفی بیماران از درمانگاه‌ها به مطب‌های خصوصی شد و افزود: «چرا درمانگاه بیمار را مستقیماً به مطب یک پزشک مشخص معرفی می‌کند؟ آیا امکان دریافت همان خدمات در درمانگاه یا بیمارستان وجود ندارد؟ اگر مراجعه به مطب ضروری است، باید دلیل آن برای بیمار روشن باشد تا احساس نکند برای ادامه درمان مجبور به استفاده از یک مسیر خصوصی شده است.»

«برای شنیدن چند جمله، سه بار ویزیت پرداخت کردم»

بیمار دیگری که او نیز به دلیل نگرانی از تأثیر شکایت بر ادامه روند درمانش نخواست نامش منتشر شود، از پرداخت چندباره هزینه ویزیت در فاصله زمانی کوتاه گلایه کرد.

این شهروند گفت: «در طول یک ماه مجبور شدم سه بار به مطب پزشک مراجعه کنم. یک بار برای معاینه اولیه، بار دوم برای نشان دادن جواب آزمایش و بار سوم برای بررسی نتیجه داروها. هر سه مرتبه هزینه کامل ویزیت از من دریافت شد، در حالی که دو مراجعه بعدی زمان بسیار کوتاهی داشت و عملاً فقط مدارک پزشکی را نشان دادم.»

وی افزود: «مشکل فقط پرداخت هزینه نیست. بیمار انتظار دارد پزشک برای شنیدن توضیحات او وقت بگذارد، آزمایش‌ها و سوابق درمانی‌اش را با دقت بررسی کند و درباره ادامه درمان توضیح بدهد. اما در برخی مطب‌ها بیمار پس از ساعت‌ها انتظار، تنها چند دقیقه فرصت صحبت دارد و گاهی نسخه قبلی دوباره تکرار می‌شود.»

این بیمار با اشاره به مشکلات دریافت هزینه از بیمه تکمیلی گفت: «گاهی مبلغی که در مطب پرداخت می‌کنیم بیشتر از رقمی است که در رسید ثبت می‌شود یا رسیدی که بیمه قبول کند به‌سادگی در اختیار بیمار قرار نمی‌گیرد. بعد هم برای دریافت بخشی از هزینه از بیمه تکمیلی باید چندین بار مراجعه و مدارک مختلف ارائه کنیم.»

او ادامه داد: «وقتی بیمار درد دارد یا قرار است عمل شود، معمولاً قدرت چانه‌زنی و اعتراض ندارد. خانواده بیمار فقط می‌خواهد درمان هرچه سریع‌تر انجام شود. به همین دلیل، حتی اگر نسبت به مبلغ درخواستی ابهام داشته باشد، ممکن است از ترس عقب افتادن عمل، هزینه را تهیه و پرداخت کند.»

فاصله میان تعرفه رسمی و پرداخت واقعی

گلایه این بیماران، پرسش‌های مهمی را درباره نحوه نظارت بر تعرفه‌های درمانی، ارتباط میان مطب‌های خصوصی و بیمارستان‌های دولتی و شیوه دریافت حق‌الزحمه پزشکان مطرح می‌کند.

بیماران می‌پرسند اگر مبلغی بابت جراحی، دستمزد پزشک یا خدمات جانبی دریافت می‌شود، چرا این هزینه به‌صورت شفاف در صورتحساب بیمارستان درج نمی‌شود؟ اگر پرداخت وجه خارج از صندوق بیمارستان غیرقانونی است، بیمار باید چگونه آن را اثبات کند؟ همچنین در صورتی که بیمار از پرداخت مبلغ خودداری کند، چه تضمینی وجود دارد که روند درمان یا نوبت جراحی او با مشکل مواجه نشود؟

یکی از مهم‌ترین مشکلات در چنین پرونده‌هایی، نبود سند کافی است. بسیاری از پرداخت‌ها ممکن است نقدی یا از طریق کارت‌به‌کارت انجام شود و بیمار نیز به دلیل نگرانی از متوقف شدن درمان، هنگام پرداخت اعتراض نکند. پس از پایان درمان نیز برخی بیماران از پیگیری منصرف می‌شوند؛ زیرا تصور می‌کنند شکایت نتیجه‌ای ندارد یا روند رسیدگی طولانی خواهد بود.

با این حال، شهروندان تأکید دارند که سکوت در برابر دریافت‌های غیرشفاف، می‌تواند به عادی شدن این رویه منجر شود. آنان خواستار ایجاد مسیری امن، محرمانه و قابل پیگیری برای ثبت شکایت‌های درمانی هستند؛ مسیری که بیمار بتواند بدون نگرانی از ایجاد اختلال در ادامه درمان، مدارک خود را ارائه کند و نتیجه بررسی را نیز دریافت نماید.

مطالبه مردم؛ نظارت بدون ملاحظه

بیماران از دانشگاه علوم پزشکی، سازمان نظام پزشکی، بیمه‌های پایه و تکمیلی و نهادهای نظارتی انتظار دارند موضوع دریافت‌های خارج از تعرفه را با جدیت بیشتری بررسی کنند. نظارت بر پرداخت‌های خارج از صندوق، الزام مطب‌ها به ارائه رسید معتبر، بررسی ارجاع بیماران از درمانگاه‌ها به مطب‌های خصوصی و حمایت از بیمارانی که تخلف احتمالی را گزارش می‌کنند، از جمله مطالبات مطرح‌شده است.

جامعه پزشکی همواره یکی از مورد اعتمادترین گروه‌های جامعه بوده و بسیاری از پزشکان، پرستاران و کارکنان درمانی با وجود فشار کاری فراوان، صادقانه و مسئولانه به بیماران خدمت می‌کنند. با این حال، رفتار احتمالی تعداد محدودی از افراد می‌تواند اعتماد عمومی به کل نظام درمان را آسیب‌پذیر کند.

شفافیت در تعرفه‌ها، ارائه فاکتور رسمی، توضیح دقیق هزینه‌ها پیش از شروع درمان و ایجاد امکان اعتراض بدون نگرانی، نه‌تنها از حقوق بیمار حمایت می‌کند، بلکه از اعتبار پزشکان متعهد نیز محافظت خواهد کرد.

پزشکی پیش از آنکه یک فعالیت اقتصادی باشد، مسئولیتی انسانی و اخلاقی است. بیماری که با اضطراب وارد درمانگاه یا بیمارستان می‌شود، نباید در کنار نگرانی از سلامت خود، با ترس از هزینه‌های نامشخص و پرداخت‌های غیررسمی نیز روبه‌رو باشد.

اکنون انتظار می‌رود مسئولان حوزه سلامت استان سمنان، ضمن بررسی این ادعاها، به‌صورت شفاف اعلام کنند دریافت وجه جداگانه برای انجام عمل در بیمارستان دولتی تحت چه شرایطی مجاز است، بیماران برای گزارش پرداخت‌های خارج از تعرفه باید به کدام مرجع مراجعه کنند و چه تضمینی برای حفظ حقوق و ادامه درمان آنان وجود دارد.

این رسانه آمادگی دارد توضیحات دانشگاه علوم پزشکی، سازمان نظام پزشکی، مدیریت بیمارستان‌ها و دیگر نهادهای مسئول را درباره موارد مطرح‌شده منتشر کند.

انتهای خبر/