به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، هفته محیط زیست در حالی فرا رسیده که استان سمنان بیش از هر زمان دیگری در معرض دوگانه‌ای مهم قرار دارد؛ از یک سو برخورداری از ظرفیت‌های کم‌نظیر طبیعی و زیست‌محیطی و از سوی دیگر مواجهه با مجموعه‌ای از چالش‌های فزاینده که آینده توسعه پایدار استان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

استان سمنان با دارا بودن زیست‌بوم‌های متنوع، مناطق حفاظت‌شده، گونه‌های ارزشمند حیات وحش و پهنه‌های کویری منحصر به‌فرد، از استان‌های شاخص کشور در حوزه تنوع طبیعی محسوب می‌شود. با این حال، تداوم روند خشکسالی، کاهش بارش‌های مؤثر، افت منابع آب زیرزمینی و فشار روزافزون بر اکوسیستم‌ها، این ظرفیت‌ها را در معرض تهدید قرار داده است.

محیط زیست؛ از شعار مناسبتی تا اولویت توسعه‌ای

استاندار سمنان در پیام خود به مناسبت هفته محیط زیست، حفاظت از منابع طبیعی را یکی از ارکان توسعه پایدار و امنیت انسانی دانسته و بر مشارکت همگانی در صیانت از محیط زیست تأکید کرده است. این نگاه، بیانگر تغییر رویکردی است که در سال‌های اخیر در سطح ملی و استانی نسبت به جایگاه محیط زیست در فرآیند توسعه شکل گرفته است.

کارشناسان معتقدند محیط زیست دیگر یک حوزه مستقل و صرفاً حفاظتی نیست، بلکه به‌عنوان زیرساخت اصلی توسعه اقتصادی و اجتماعی شناخته می‌شود؛ به‌گونه‌ای که هرگونه بی‌توجهی به آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای در حوزه معیشت، سکونت و امنیت اجتماعی به همراه داشته باشد.

کم‌آبی؛ شاخصی از فشار بر محیط زیست استان

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر آشکار می‌شود که وضعیت منابع آبی استان نیز مورد توجه قرار گیرد. بر اساس اعلام مسئولان حوزه آب و فاضلاب، کسری آب در استان سمنان به حدود ۷۵۰ لیتر در ثانیه رسیده است؛ رقمی که نشان می‌دهد چالش‌های زیست‌محیطی استان صرفاً محدود به حفظ طبیعت نیست، بلکه مستقیماً با توسعه و کیفیت زندگی شهروندان ارتباط دارد.

وابستگی بالای استان به منابع آب زیرزمینی، افت سطح سفره‌ها و کاهش تغذیه طبیعی آبخوان‌ها، از جمله عواملی هستند که فشار بر محیط زیست طبیعی سمنان را افزایش داده‌اند و ضرورت مدیریت یکپارچه منابع را دوچندان کرده‌اند.

مشارکت مردمی؛ حلقه مفقوده حفاظت از طبیعت

در پیام استاندار سمنان، نقش مردم و تشکل‌های مردمی در حفاظت از محیط زیست مورد تأکید قرار گرفته است. تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که بدون تغییر در الگوی مصرف و افزایش آگاهی عمومی، سیاست‌های حفاظتی به تنهایی قادر به حل چالش‌های محیط زیستی نخواهند بود.

مدیریت پسماند، کاهش مصرف منابع، جلوگیری از تخریب زیستگاه‌ها و حفاظت از گونه‌های گیاهی و جانوری، تنها در صورت مشارکت فعال شهروندان و نهادهای مدنی به نتیجه پایدار خواهد رسید.

محیط‌بانان؛ خط مقدم حفاظت از سرمایه‌های طبیعی

وسعت مناطق طبیعی و حفاظت‌شده در استان سمنان، نقش محیط‌بانان را در صیانت از این سرمایه‌ها برجسته‌تر کرده است. این نیروها در شرایطی دشوار، مسئولیت حفاظت از گونه‌های ارزشمند و زیست‌بوم‌های حساس استان را بر عهده دارند و نقش آنان در حفظ تعادل اکولوژیک غیرقابل انکار است.

آینده توسعه در گرو تصمیم‌های امروز

مجموعه شرایط زیست‌محیطی استان سمنان نشان می‌دهد که آینده توسعه این استان بیش از هر زمان دیگری به نحوه مدیریت منابع طبیعی و آب وابسته است. در چنین شرایطی، حفاظت از محیط زیست نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای تضمین توسعه پایدار به شمار می‌رود.

هفته محیط زیست فرصتی است برای بازنگری در رابطه میان توسعه و طبیعت؛ رابطه‌ای که اگر به‌درستی مدیریت نشود، می‌تواند هزینه‌های سنگینی برای نسل‌های آینده به همراه داشته باشد.

انتهای خبر/