به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی مرآت میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع) در حالی فرا رسیده است که مفهوم وحدت بار دیگر در مرکز توجه قرار دارد؛ مفهومی که در سیره پیامبر(ص) تنها به توصیه و سخن محدود نبود و برای تحقق آن، پیوندهای اجتماعی و سازوکارهای عملی نیز شکل گرفت.

تجربه جامعه مدینه نشان می‌دهد که پیامبر اکرم(ص) برای ساخت جامعه‌ای منسجم، میان گروه‌های مختلف پیوند ایجاد کرد و منافع و سرنوشت آنان را به یکدیگر گره زد. همین نکته می‌تواند یک پرسش جدی برای امروز باشد: آیا وحدت در جامعه ما نیز از سطح شعار و مناسبت عبور کرده و به یک رفتار و سازوکار اجتماعی تبدیل شده است؟

وحدت با حذف تفاوت‌ها شکل نمی‌گیرد

حجت‌الاسلام والمسلمین مجید رحیمی، کارشناس امور مذهبی، معتقد است برای تبدیل وحدت و همدلی از یک شعار گاه‌به‌گاه به یک زیست اجتماعی پایدار، باید سیره پیامبر اکرم(ص) را از رفتارهای فردی فراتر برد و به نهادها و سازوکارهای کاربردی تبدیل کرد.

وی با اشاره به «عقد اخوت» میان مهاجران و انصار و «پیمان مدینه» بیان می‌کند که پیامبر(ص) تنها مردم را به وحدت دعوت نکرد، بلکه ساختارهایی ایجاد کرد که همکاری و منافع مشترک میان گروه‌های مختلف را تقویت می‌کرد.

این کارشناس امور مذهبی تأکید دارد که وحدت به معنای یکسان‌سازی افکار نیست؛ بلکه پذیرش تفاوت‌های فکری، فرهنگی و اجتماعی در کنار عدالت و حفظ کرامت انسان‌هاست. از این منظر، جامعه برای رسیدن به همدلی پایدار، باید به جای هراس از تفاوت‌ها، شیوه مدیریت آنها را بیاموزد.

رحیمی همچنین مسئولیت متقابل و همیاری را از پایه‌های مهم وحدت می‌داند و تقویت فعالیت‌های داوطلبانه، خدمت‌رسانی و مشارکت اجتماعی را زمینه‌ساز افزایش سرمایه اجتماعی عنوان می‌کند.

وی اصلاح ادبیات گفت‌وگو را نیز ضروری می‌داند و بر مدارا، سعه‌صدر، نقد منصفانه و پرهیز از تهمت و برچسب‌زنی، به‌ویژه در فضای رسانه‌ای و مجازی، تأکید دارد.

مسئله، بعد از پایان مناسبت آغاز می‌شود

اگر وحدت را صرفاً در تعداد جشن‌ها، سخنرانی‌ها و برنامه‌های مناسبتی اندازه‌گیری کنیم، بخش مهمی از مفهوم وحدت نبوی را نادیده گرفته‌ایم. مسئله اصلی از روزی آغاز می‌شود که چراغ جشن‌ها خاموش می‌شود و جامعه باید این مفهوم را در رفتار واقعی خود نشان دهد.

وحدت زمانی به یک سرمایه اجتماعی تبدیل می‌شود که اختلاف نظر به دشمنی منجر نشود، تفاوت به حذف دیگری نینجامد و مشکلات یک گروه برای دیگران نیز اهمیت داشته باشد.

در چنین نگاهی، عدالت، گفتگو، همکاری و مسئولیت‌پذیری صرفاً ارزش‌های اخلاقی نیستند؛ بلکه ابزارهای ساختن جامعه‌ای منسجم‌اند.

میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع) می‌تواند نقطه شروع بازخوانی همین مسئله باشد؛ اینکه وحدت را از تقویم و مناسبت‌ها بیرون بیاوریم و آن را در رفتار اجتماعی، گفت‌وگو، همکاری و پذیرش تفاوت‌ها تجربه کنیم.

شاید سنجش واقعی وحدت نه در روزهای برگزاری مراسم، بلکه در روزهایی باشد که با یکدیگر اختلاف نظر داریم؛ جایی که باید انتخاب کنیم اختلاف، ما را از هم جدا کند یا گفت‌وگو ما را کنار هم نگه دارد.

انتهاي خبر/