به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، تپه حصار دامغان یکی از محوطه‌های مهم باستان‌شناسی ایران است که آثار به‌جامانده از آن، بخش ارزشمندی از تاریخ و تمدن کهن این سرزمین را روایت می‌کند.

این محوطه تاریخی در نزدیکی شهر دامغان قرار دارد و اهمیت آن تنها به محدوده جغرافیایی استان سمنان محدود نمی‌شود؛ بلکه یافته‌های باستان‌شناسی آن در شناخت پیشینه سکونت، فرهنگ و زندگی انسان در فلات ایران نقش قابل توجهی داشته است.

در کنار ارزش تاریخی این محوطه، عبور خط ریلی تهران ـ مشهد از محدوده تپه حصار، موضوعی است که ضرورت بررسی راهکارهای حفاظت از این میراث را مطرح کرده است. جابه‌جایی مسیر راه‌آهن یکی از گزینه‌های مطرح‌شده برای حل این مسئله است؛ با این حال، اجرای چنین طرحی به بررسی‌های فنی، تعیین مسیر جایگزین، تأمین زمین و منابع مالی قابل توجه نیاز دارد.

اکنون برآورد اعلام‌شده از سوی مدیرکل راه‌آهن شمال‌شرق یک نشان می‌دهد که هزینه اجرای این طرح، بسیار بیشتر از رقم اولیه مطرح‌شده در جلسات است.

مدیرکل راه‌آهن شمال‌شرق یک، در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت» با اشاره به موضوع جابه‌جایی خط ریلی در محدوده تپه حصار دامغان گفت: در یکی از نشست‌های برگزارشده در استانداری، هزینه اجرای این طرح حدود ۳۰۰ میلیارد تومان عنوان شده بود، اما بررسی‌های فنی و برآوردهای انجام‌شده از سوی راه‌آهن نشان می‌دهد که تغییر مسیر به اعتباری در حدود ۳ هزار میلیارد تومان نیاز دارد.

اختلاف قابل توجه میان برآورد اولیه و هزینه کارشناسی

وی با اشاره به ضرورت بررسی دقیق هزینه‌های اجرای پروژه افزود: زمانی که صحبت از تغییر مسیر خط ریلی می‌شود، موضوع صرفاً به جمع‌آوری ریل موجود و احداث خط در نقطه‌ای دیگر محدود نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از اقدامات زیرساختی، فنی و اجرایی باید در نظر گرفته شود.

رضایی با بیان اینکه گزارش برآورد هزینه‌ها به استانداری ارائه شده است، تصریح کرد: برای اجرای طرح، باید مسیر جایگزینی در فاصله‌ای چندکیلومتری از خط فعلی در نظر گرفته شود. بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، تغییر مسیر در حدود دو تا سه کیلومتر مطرح است و این موضوع، هزینه‌های مربوط به احداث مسیر جدید و زیرساخت‌های مورد نیاز را به همراه دارد.

مدیرکل راه‌آهن شمال‌شرق یک ادامه داد: در صورت اجرای مسیر جایگزین، هزینه‌های مربوط به ابنیه فنی، تجهیزات و علائم ریلی نیز باید محاسبه شود. بنابراین نمی‌توان تنها با در نظر گرفتن بخشی از هزینه‌ها، درباره اعتبار مورد نیاز برای اجرای چنین پروژه‌ای تصمیم‌گیری کرد.

عبور مسیر جایگزین از اراضی کشاورزی

رضایی با اشاره به شرایط مسیر پیشنهادی بیان کرد: تغییر مسیر ریلی در این محدوده، موضوعی است که به بررسی زمین‌های واقع در مسیر جدید نیز نیاز دارد و بخشی از مسیر پیشنهادی از اراضی کشاورزی عبور می‌کند.

وی افزود: تأمین زمین و بررسی شرایط اجرای مسیر جدید، از جمله موضوعاتی است که باید در تصمیم‌گیری درباره این طرح مورد توجه قرار گیرد. گزارش کارشناسی راه‌آهن درباره هزینه‌های مورد نیاز نیز به مسئولان استان ارائه شده است.

حریم قانونی خط ریلی و ضرورت هماهنگی دستگاه‌ها

مدیرکل راه‌آهن شمال‌شرق یک با اشاره به سابقه احداث مسیر فعلی راه‌آهن گفت: خط ریلی موجود حدود ۸۰ سال پیش احداث شده و در زمان ایجاد آن، مجوزهای مربوط به عبور مسیر دریافت شده است.

وی با اشاره به موضوع حریم خطوط ریلی در محدوده تپه حصار افزود: در بررسی موضوع باید شرایط قانونی حریم راه‌آهن، ملاحظات فنی و ضرورت حفاظت از آثار تاریخی در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرد. تغییر مسیر نیز بدون بررسی همه ابعاد و تعیین تکلیف مسائل مربوط به مسیر جایگزین امکان‌پذیر نیست.

تأمین اعتبار؛ شرط اجرای طرح جابه‌جایی ریل

رضایی با تأکید بر اینکه راه‌آهن برآورد خود از هزینه‌های اجرای طرح را به استانداری اعلام کرده است، گفت: اگر منابع مالی مورد نیاز تأمین شود، راه‌آهن برای همکاری در اجرای طرح آمادگی دارد؛ اما باید توجه داشت که رقم مورد نیاز بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، حدود ۳ هزار میلیارد تومان است.

بر این اساس، اختلاف میان رقم اولیه ۳۰۰ میلیارد تومان و برآورد حدود ۳ هزار میلیارد تومانی راه‌آهن، یکی از مهم‌ترین موضوعات در مسیر تصمیم‌گیری درباره جابه‌جایی خط ریلی در محدوده تپه حصار دامغان به شمار می‌رود.

تعیین تکلیف این موضوع، نیازمند تصمیم‌گیری هماهنگ دستگاه‌های مسئول، بررسی راهکارهای فنی و تأمین منابع مالی متناسب با هزینه‌های واقعی پروژه است؛ مسیری که می‌تواند زمینه بررسی جدی‌تر راهکارهای حفاظت از این محوطه تاریخی را فراهم کند.

انتهای خبر/