به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، در جهان امروز که مناسبات قدرت به‌سرعت در حال تغییر است، «اقتدار» به یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های بقا و اثرگذاری کشورها تبدیل شده است. این مفهوم تنها به توان نظامی یا اقتصادی محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از ظرفیت‌های مادی و معنوی را در بر می‌گیرد که یک نظام سیاسی را در مسیر تحقق اهداف خود توانمند می‌سازد. جمهوری اسلامی ایران نیز با تکیه بر مبانی دینی و انقلابی، الگویی از اقتدار را دنبال کرده که در آن عناصر مختلفی همچون مردم، ایمان، علم، توان دفاعی و منابع راهبردی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

در چنین شرایطی که تهدیدات نوین از شکل‌های سنتی فراتر رفته و ابعاد ترکیبی، اقتصادی، رسانه‌ای و سایبری به خود گرفته‌اند، شناخت دقیق پایه‌های قدرت و تقویت آن‌ها اهمیتی دوچندان یافته است. در گفت‌وگوی پیش‌رو با حجت‌الاسلام سیروس حکمتی نیک تلاش شده است تا با نگاهی تحلیلی، ابعاد مختلف توانمندی‌های کشور مورد بررسی قرار گیرد و تصویری روشن از جایگاه و مسیر پیش‌روی جمهوری اسلامی ایران ارائه شود.

در نگاه اسلامی، مفهوم اقتدار برای یک نظام سیاسی چه جایگاهی دارد؟

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در لسان آیات زیبای قرآن کریم و در بیانات پیامبر عظیم‌الشأن اسلام و اهل‌بیت علیهم‌السلام، به‌صورت جدی مورد توجه و اهتمام قرار گرفته، در کنار آموزه‌های اسلامی، این است که نظام سیاسی اسلام باید از اقتدار، قوت، توان و قدرت لازم در مواجهه با دشمنان برخوردار باشد. در چندین آیه شریفه قرآن کریم، خدای مهربان نظام اسلامی را به برخورداری از توانمندی‌ها و اقتدار لازم در عرصه مقابله با دشمن دعوت کرده است.

یکی از مهم‌ترین راهبردهای اساسی در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، به استناد فرمایش رهبر شهید، «ایران قوی است». شاید بتوان از این راهبرد به‌عنوان اَبَرراهبرد جمهوری اسلامی ایران یاد کرد. از آنجا که نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران ادعای استقلال سیاسی دارد و به‌طور طبیعی خوی استکباری، استثماری و نقض حقوق بشر و کشتار بی‌رحمانه را به هیچ عنوان در خود نمی‌پذیرد، بنابراین در مواجهه با دشمن در عرصه‌های گوناگون، باید حتماً از اقتدار لازم برخوردار باشد.

به همین دلیل، در عصر حاضر و در شرایط کنونی که جنگی فراگیر به ملت بزرگ ایران تحمیل شده و نظام اسلامی در برابر هجوم دشمن در یک جنگ همه‌جانبه و ترکیبی قرار دارد، به نظر می‌رسد مهم‌ترین عوامل اقتدار جمهوری اسلامی ایران عبارتند از پنج عامل بسیار کلیدی و مهم. این عوامل اساسی همان مواردی هستند که دشمن به‌شدت از آن‌ها واهمه دارد و در اندیشه مهار جمهوری اسلامی ایران در همین ابعاد پنج‌گانه است.

مهم‌ترین مؤلفه‌هایی که قدرت و استحکام جمهوری اسلامی ایران را شکل می‌دهند، چیست؟

مهم‌ترین عوامل اقتدار جمهوری اسلامی ایران شامل مجموعه‌ای از عناصر کلیدی است که دشمن به شدت از آن‌ها واهمه دارد و همواره درصدد مهار آن‌ها بوده است. در این میان، قدرت ملی که بر پایه انسجام و اتحاد ملی شکل می‌گیرد، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. 

در کشوری که دارای تنوع مذهبی و قومی است و اقوام و مذاهب گوناگون سالیان سال در کنار یکدیگر و تحت زعامت نظام اسلامی زندگی می‌کنند، حفظ این وحدت و همدلی یک سرمایه بزرگ به شمار می‌رود.

این انسجام ملی، همان عاملی است که دشمن تلاش می‌کند با ایجاد اختلافات مذهبی، قومی، قبیله‌ای و حتی سیاسی آن را تضعیف کند. ایجاد شکاف، چنددستگی و اختلاف در داخل کشور، همواره یکی از راهبردهای دشمن بوده است. 

از این رو، می‌توان گفت یکی از اصلی‌ترین پایه‌های اقتدار جمهوری اسلامی ایران، همین وحدت، انسجام و همبستگی ملی است که نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ ثبات و قدرت کشور دارد.

جایگاه علم و پیشرفت‌های علمی در تقویت اقتدار کشور چگونه تبیین می‌شود؟

یکی دیگر از ابعاد مهم اقتدار جمهوری اسلامی ایران، قدرت علمی کشور است. رهبر شهید ما همواره دغدغه‌مند تولید علم، گسترش جنبش نرم‌افزاری و دستیابی به دانش روز، به‌ویژه در حوزه علوم طبیعی بوده‌اند. این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که علم و دانش، یکی از ابزارهای اصلی برای مقابله با دشمن در عرصه‌های مختلف و همچنین پیشرفت کشور به شمار می‌رود.

دشمن از پیشرفت‌های علمی جمهوری اسلامی ایران، به‌خصوص در حوزه علوم طبیعی که به لطف الهی تاکنون رشد فزاینده‌ای داشته است، به‌شدت واهمه دارد و تمایلی ندارد ایران از چنین ظرفیت مهمی برخوردار باشد. در همین راستا، برخی از دانشمندان علمی کشور را به شهادت رسانده است با این هدف که روند رشد و تولید علم در کشور متوقف شود. 

با این حال، به لطف الهی، مسیر رشد علمی همچنان ادامه دارد و تولید علم در قالب جنبش نرم‌افزاری، تأسیس شرکت‌های متعدد دانش‌بنیان و پیشرفت در علوم طبیعی روز، در درون نظام اسلامی به‌خوبی قابل مشاهده است.

در حوزه نظامی و دفاعی چه دستاوردهایی باعث نگرانی دشمن شده است؟

قدرت ارزشمند دفاعی و صنعت دفاعی کشور از دیگر مؤلفه‌های مهم اقتدار جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود. ما در پرتو نظام اسلامی و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با اتکا بر دانش بومی خود توانسته‌ایم در عرصه صنایع دفاعی، از جمله صنعت موشکی، پهپادی، جنگ الکترونیک، جنگ سایبری، هوافضا و همچنین صنایع دریایی، به رشد قابل توجهی دست یابیم. این دستاوردها نشان‌دهنده توان بالای کشور در تأمین امنیت و دفاع از خود در برابر تهدیدات است.

به همین دلیل، دشمن به‌شدت نگران پیشرفت جمهوری اسلامی ایران در این حوزه‌هاست و اقتدار دفاعی نظام را یکی از مؤلفه‌های اصلی قدرت آن می‌داند. 

نمود این اقتدار به‌زیبایی در وجود نیروهای مسلح مکتبی، همچون ارتش قهرمان، سپاه پاسداران، نیروی انتظامی مقتدر و پلیس باصلابت جلوه‌گر است. در تحولات و درگیری‌های اخیر نیز مشاهده شد که دشمن تا چه اندازه از این توانمندی‌ها متأثر شده و ضربات سنگینی را از این اقتدار دفاعی دریافت کرده و همین مسئله بر اهمیت این مؤلفه افزوده است.

گسترش تأثیرگذاری جمهوری اسلامی ایران در میان ملت‌های منطقه و جهان چه نقشی در تقویت اقتدار کشور دارد؟

اگر بخواهیم دقیق تر بیان کنیم، می توانیم و از تاثیر گذاری جمهوری اسلامی، به «نفوذ معنوی» تعبیر کنیم. البته نفوذ معنوی جمهوری اسلامی ایران در میان ملت‌های منطقه و جهان، یکی دیگر از ابعاد مهم اقتدار کشور است که موجب تقویت و استحکام نظام اسلامی در مسیر تحقق آن ابرراهبرد مهم یعنی «ایران قوی» می‌شود

این نفوذ، ناشی از ماهیت دینی و الهی نظام اسلامی و همچنین گفتمان زنده و پویای آن است که توانسته در میان ملت‌ها اثرگذاری قابل توجهی داشته باشد. 

این میزان از اثرگذاری و نفوذ معنوی، به‌شدت موجب نگرانی دشمنان، به‌ویژه آمریکا و نظام سلطه شده است؛ چرا که آنان تمایلی ندارند شاهد شکل‌گیری و گسترش یک نظام تأثیرگذار و دارای نفوذ در میان ملت‌های جهان باشند. 

در همین چارچوب، شکل‌گیری هسته‌های مقاومت، ایجاد جبهه بزرگ مقاومت و شکل‌گیری یک زنجیره انسانی در عرصه جهانی، از جمله جلوه‌های این اقتدار به‌شمار می‌رود؛ عواملی که دشمن به‌شدت از آن‌ها واهمه دارد. به لطف الهی، آثار و نتایج این نفوذ معنوی امروز به‌خوبی در عرصه جهانی قابل مشاهده است.

منابع و ظرفیت‌های انرژی ایران چه نقشی در تقویت قدرت اقتصادی و جایگاه راهبردی کشور دارند؟

جمهوری اسلامی ایران از ظرفیت، استعداد و پتانسیل بسیار گسترده و ارزشمندی در حوزه انرژی برخوردار است. منابع نفت، گاز، بنزین و سایر میعانات گازی در کشور، از جمله مؤلفه‌هایی هستند که جایگاه مهمی به ایران بخشیده و موجب شده‌اند دشمن نسبت به این قدرت نیز نگران باشد.

در همین چارچوب، اگر امروز موضوع تنگه هرمز به‌عنوان یک خط قرمز و یک نقطه راهبردی برای جمهوری اسلامی ایران مطرح می‌شود، ناشی از اهمیت همین ظرفیت عظیم انرژی است که حساسیت دشمن را برانگیخته است. جمهوری اسلامی ایران می‌تواند با اتکا به این ظرفیت مهم، در عرصه اقتصادی نیز به توانمندی‌های قابل توجهی دست یابد.

از سوی دیگر، دشمن نیز در این حوزه به‌شدت نگران است و اقداماتی همچون تحریم‌های نفتی، تحریم‌های اقتصادی، محدودیت‌های دریایی و تلاش برای محاصره اقتصادی کشور را در راستای مهار جمهوری اسلامی ایران در همین عرصه دنبال می‌کند.

با این حال، این منابع می‌توانند زمینه‌ساز دستیابی به توانمندی‌های اقتصادی گسترده و تقویت جایگاه کشور در سطح بین‌المللی باشند.

با توجه به شرایط موجود، چشم‌انداز آینده جایگاه ایران در معادلات منطقه‌ای و جهانی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

با نگاهی کلی به مجموعه ظرفیت‌ها و توانمندی‌هایی که مورد اشاره قرار گرفت، می‌توان دریافت که آنچه امروز از آن به‌عنوان قدرت و استحکام یک نظام یاد می‌شود، حاصل پیوند چندین بُعد مهم و تأثیرگذار است که در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند. 

این مؤلفه‌ها، چه در حوزه‌های درونی مانند همبستگی اجتماعی و پیشرفت‌های علمی و چه در عرصه‌های بیرونی همچون اثرگذاری منطقه‌ای و بهره‌مندی از منابع راهبردی، تصویری از یک ساختار پویا و در حال رشد را ترسیم می‌کنند.

واقعیت این است که با وجود فشارها، تهدیدها و تلاش‌های مستمر برای محدودسازی این توانمندی‌ها، مسیر حرکت کشور متوقف نشده و روند توسعه در ابعاد مختلف ادامه یافته است. همین استمرار و پویایی نشان می‌دهد که تکیه بر ظرفیت‌های بومی و عناصر بنیادین قدرت، می‌تواند زمینه‌ساز تثبیت جایگاه در معادلات آینده باشد. 

بر این اساس و با وجود همه فشارها و مخالفت‌ها، نظام اسلامی با تکیه بر این عناصر کلیدی، در مسیر پیشرفت قرار دارد و آینده‌ای مقتدر برای آن قابل تصور است. به نظر می‌رسد در معادلات جدید جهانی، جایگاه ایران بیش از پیش تقویت خواهد شد و نقش آن در تحولات بین‌المللی پررنگ‌تر از گذشته خواهد بود.

انتهای خبر/