به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»؛ پنجم مهرماه، روز جهانی گردشگری، فرصتی برای بازخوانی ظرفیت‌های گردشگری استان سمنان و بررسی فاصله میان داشتن جاذبه و برخورداری از یک صنعت گردشگری پویاست.

سمنان به دلیل موقعیت جغرافیایی و تنوع اقلیمی، مجموعه‌ای از جاذبه‌های تاریخی، طبیعی، فرهنگی و روستایی را در خود جای داده است؛ ظرفیت‌هایی که در صورت برنامه‌ریزی می‌توانند علاوه بر جذب گردشگر، زمینه‌ساز رونق کسب‌وکارهای محلی و ایجاد درآمد برای مناطق مختلف استان باشند.

با این حال، وجود جاذبه به‌تنهایی برای ماندگاری گردشگر کافی نیست. گردشگر باید بتواند مقصد را بشناسد، مسیر دسترسی را پیدا کند، امکان اقامت داشته باشد و در طول سفر از خدمات و تجربه‌های متنوع استفاده کند.

این مسئله در سمنان از آن جهت اهمیت بیشتری دارد که استان در مسیر ارتباطی شرق و غرب کشور قرار گرفته و بخشی از مسافران، بدون توقف طولانی، از استان عبور می‌کنند. بنابراین یکی از پرسش‌های اساسی در حوزه گردشگری سمنان این است که چگونه می‌توان مسافر عبوری را به گردشگری تبدیل کرد که در استان توقف کند، اقامت داشته باشد و بخشی از هزینه سفر خود را در اقتصاد محلی سمنان صرف کند.

مسئله گردشگری سمنان کمبود جاذبه نیست

مهدی متقی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری استان سمنان اظهار کرد: این استان به دلیل برخورداری از تنوع کم‌نظیری از جاذبه‌های تاریخی، طبیعی، فرهنگی و روستایی، ظرفیت بالایی برای تبدیل‌شدن به یکی از مقاصد مهم گردشگری کشور دارد، اما بخشی از این ظرفیت‌ها هنوز به محصول گردشگری قابل عرضه و درآمد پایدار تبدیل نشده است.

وی افزود: مسئله اصلی تنها کمبود جاذبه نیست، بلکه ضعف در معرفی، بسته‌بندی و اتصال این جاذبه‌ها به یکدیگر و همچنین کمبود برخی زیرساخت‌ها و خدمات گردشگری است.

متقی با اشاره به عبور حجم قابل‌توجهی از مسافران از محورهای مواصلاتی استان بیان کرد: وقتی مسافر احساس کند مقصد مشخصی برای توقف، تجربه و اقامت در مسیر وجود ندارد، طبیعی است که سفر او به عبور از استان محدود شود.

وی ادامه داد: برای تغییر این وضعیت باید جاذبه‌های استان در قالب بسته‌های متنوع گردشگری معرفی شوند؛ به‌گونه‌ای که مسافر بتواند با یک برنامه مشخص، چند جاذبه تاریخی، طبیعی، روستایی و فرهنگی را در مدت اقامت کوتاه تجربه کند.

این کارشناس توسعه خدمات بین‌راهی، تابلوهای مناسب معرفی جاذبه‌ها، دسترسی آسان به اطلاعات و برگزاری رویدادهای گردشگری را از دیگر اقداماتی دانست که می‌تواند در افزایش ماندگاری مسافر مؤثر باشد.

متقی درباره گردشگری روستایی و بوم‌گردی نیز گفت: این بخش می‌تواند نقش مهمی در ایجاد اشتغال و افزایش درآمد جوامع محلی داشته باشد.

وی افزود: زمانی که گردشگر در یک روستا اقامت می‌کند، فقط برای محل خواب هزینه نمی‌کند، بلکه از غذا، صنایع‌دستی، محصولات محلی، خدمات حمل‌ونقل و سایر ظرفیت‌های منطقه نیز استفاده می‌کند و اگر زنجیره خدمات گردشگری در روستا شکل بگیرد، بخش قابل‌توجهی از درآمد گردشگر در همان جامعه محلی باقی می‌ماند.

این کارشناس در عین حال تأکید کرد: توسعه بوم‌گردی باید متناسب با ظرفیت محیطی و اجتماعی روستا باشد و بدون برنامه‌ریزی می‌تواند به منابع آب، محیط‌زیست و بافت روستا فشار وارد کند.

متقی درباره زیرساخت‌های گردشگری اظهار کرد: نمی‌توان فقط یک عامل را به‌عنوان مشکل اصلی معرفی کرد، زیرا اقامتگاه مناسب، راه دسترسی، سرویس‌های بهداشتی، خدمات رفاهی، حمل‌ونقل، تابلوهای راهنما و معرفی حرفه‌ای جاذبه‌ها مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته هستند.

وی افزود: ممکن است یک جاذبه بسیار ارزشمند باشد، اما اگر دسترسی مناسبی نداشته باشد یا اطلاعات کافی درباره آن در اختیار گردشگر قرار نگیرد، ظرفیت اقتصادی آن بالفعل نمی‌شود؛ بنابراین نگاه به زیرساخت گردشگری باید زنجیره‌ای باشد و همه این بخش‌ها در کنار یکدیگر تقویت شوند.

متقی درباره تبدیل سمنان از استان محل عبور به مقصد گردشگری گفت: اولویت نخست باید تدوین یک برنامه منسجم برای افزایش ماندگاری گردشگر باشد.

وی افزود: این برنامه باید بر شناسایی بازار هدف، معرفی جاذبه‌های شاخص، ایجاد مسیرهای گردشگری چندروزه، توسعه اقامتگاه‌ها و خدمات، تقویت تبلیغات هدفمند و مشارکت جوامع محلی استوار باشد.

این کارشناس همچنین بر نقش بخش خصوصی تأکید کرد و گفت: بخش خصوصی باید نقش پررنگ‌تری در سرمایه‌گذاری و ایجاد محصولات جدید گردشگری داشته باشد.

متقی در پایان اظهار کرد: سمنان برای رقابت در بازار گردشگری کشور بیش از آنکه به ایجاد جاذبه‌های جدید نیاز داشته باشد، به فعال‌کردن ظرفیت‌های موجود و تبدیل آنها به تجربه‌ای جذاب برای گردشگر نیاز دارد.

وی افزود: اگر مسافر بداند در سمنان چه چیزی می‌تواند ببیند، کجا اقامت کند، چه تجربه‌ای داشته باشد و چگونه از یک جاذبه به جاذبه دیگر برسد، احتمال توقف و افزایش مدت اقامت او نیز بیشتر خواهد شد.

مسئله گردشگری سمنان کجاست؟

آنچه از این اظهارات و وضعیت موجود گردشگری استان می‌توان دریافت، این است که مسئله سمنان صرفاً کمبود جاذبه نیست؛ بلکه فاصله میان ظرفیت موجود و محصول گردشگری قابل عرضه است.

جاذبه‌های پراکنده زمانی می‌توانند به یک مزیت اقتصادی تبدیل شوند که در قالب مسیرهای مشخص گردشگری به یکدیگر متصل شوند. در چنین شرایطی، یک مسافر می‌تواند به‌جای توقف کوتاه، برنامه‌ای برای چند ساعت یا چند روز حضور در استان داشته باشد.

از سوی دیگر، گردشگری زمانی اثر اقتصادی بیشتری ایجاد می‌کند که هزینه گردشگر فقط در یک مجموعه اقامتی متمرکز نشود و رستوران، فروشگاه صنایع‌دستی، تولیدکننده محصولات محلی، راهنمای گردشگری و دیگر کسب‌وکارهای منطقه نیز از حضور او سهم ببرند.

این موضوع در گردشگری روستایی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا یکی از مزیت‌های بوم‌گردی می‌تواند پیوند مستقیم گردشگر با تولید و خدمات محلی باشد. البته همان‌طور که متقی اشاره کرده، این توسعه باید با ظرفیت‌های محیطی هر منطقه هماهنگ باشد تا رونق گردشگری به فشار بیشتر بر منابع طبیعی منجر نشود.

از مسافر عبوری تا گردشگر ماندگار

موقعیت سمنان در مسیر ارتباطی کشور یک فرصت است، اما صرف عبور خودروها از جاده‌های استان به معنای رونق گردشگری نیست.

برای استفاده از این فرصت، مسافر باید دلیلی برای توقف داشته باشد؛ دلیلی که می‌تواند یک جاذبه تاریخی، یک روستای گردشگری، یک تجربه طبیعی، غذای محلی، یک رویداد یا ترکیبی از چند تجربه باشد.

بنابراین سیاست گردشگری استان باید از معرفی جداگانه جاذبه‌ها عبور کند و به سمت مقصدسازی برود؛ یعنی گردشگر از قبل بداند در سمنان چه می‌بیند، کجا می‌ماند، چه تجربه‌ای به دست می‌آورد و چگونه می‌تواند میان جاذبه‌های مختلف جابه‌جا شود.

روز جهانی گردشگری برای سمنان فرصتی است تا نگاه به این حوزه از «تعداد جاذبه‌ها» به «کیفیت تجربه گردشگر» تغییر کند.

استان از ظرفیت‌های متنوع تاریخی، طبیعی، فرهنگی و روستایی برخوردار است، اما تبدیل این ظرفیت‌ها به درآمد پایدار، نیازمند تکمیل زنجیره‌ای است که از معرفی و تبلیغات آغاز می‌شود و به دسترسی، اقامت، خدمات، تجربه، خرید و مشارکت جامعه محلی می‌رسد.

مسئله اصلی این نیست که مسافر از سمنان عبور می‌کند؛ مسئله این است که چه چیزی او را برای توقف، تجربه و اقامت در استان متقاعد می‌کند.

اگر این حلقه تکمیل شود، مسافر عبوری می‌تواند به گردشگری ماندگار تبدیل شود و حضور او از یک توقف کوتاه در مسیر، به فرصتی برای رونق کسب‌وکارهای محلی و درآمد پایدار گردشگری در سمنان تبدیل شود.

انتهای خبر/