روایت «مرآت» از وضعیت بازار در شرایط جنگی؛
کالا فراوان است، اما قدرت خرید نیست
در حالی که مسئولان از وفور کالاهای اساسی در کشور خبر میدهند، بررسیهای میدانی از بازار نشان میدهد آنچه این روزها بیش از کمبود، معیشت مردم را تحت تأثیر قرار داده، افزایش مداوم قیمتها و کاهش قدرت خرید آنها در شرایط جنگی است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، با تداوم درگیریها و ورود کشور به شرایط جنگی در هفتههای اخیر، بازار کالاهای اساسی به یکی از مهمترین محورهای توجه افکار عمومی و مسئولان تبدیل شده است. در حالی که مقامات دولتی بارها بر تأمین مناسب ذخایر راهبردی و نبود کمبود در اقلام اساسی تأکید کردهاند، گزارشهای منتشرشده در رسانههای رسمی نیز این موضوع را تأیید میکند که از نظر تأمین، کشور با چالش جدی مواجه نیست؛ اما در سوی دیگر، روند افزایشی قیمتها و کاهش قدرت خرید مردم، به دغدغه اصلی خانوارها تبدیل شده است.
بر اساس گزارشهای رسمی منتشرشده در روزهای اخیر، وضعیت ذخایر کالاهای اساسی در سطح کشور مطلوب ارزیابی شده و حتی برای ماههای آینده نیز ذخیرهسازیهای لازم انجام شده است. این گزارشها نشان میدهد که در حوزه تأمین، نگرانی خاصی وجود ندارد و زنجیره توزیع نیز فعال است. با این حال، همزمان با افزایش هزینههای حملونقل، نوسانات بازار و شرایط خاص ناشی از جنگ، قیمت بسیاری از اقلام مصرفی روندی صعودی به خود گرفته است و فشار مضاعفی به خانوارها وارد کند.
فشار معیشتی؛ روایت مردم از بازار
مشاهدات میدانی خبرنگار مرآت از بازارهای استان سمنان نیز این دوگانگی را بهخوبی نشان میدهد؛ قفسه فروشگاهها مملو از کالاهای اساسی است و کمبودی در عرضه دیده نمیشود، اما قیمتها بهگونهای افزایش یافته که بخش قابل توجهی از مردم توان خرید سابق را ندارند. این وضعیت باعث شده الگوی مصرف خانوارها تغییر کند و برخی اقلام بهتدریج از سبد خرید حذف شود.
در همین راستا، «علی رضایی» کارگر ساختمانی در سمنان در گفتگو با خبرنگار ما میگوید: مشکل ما این نیست که کالا در بازار نیست، مشکل این است که قیمتها هر روز بالا میرود. با این حقوق، دیگر نمیتوانیم مثل قبل خرید کنیم.
وی با اشاره به کاهش قدرت خرید خود افزود: قبلاً میتوانستیم حداقل نیازهای اصلی را تأمین کنیم، اما الان مجبور شدیم خیلی از چیزها را حذف کنیم. انتظار داریم در این شرایط نظارت بیشتری روی قیمتها باشد.
گرانی از مبدا؛ گلایه مشترک بازار
در سوی دیگر، فعالان صنفی نیز اگرچه بر وجود نظارت تأکید دارند، اما ریشه اصلی گرانیها را در حلقههای بالادستی میدانند. «حسین کاظمی» یکی از مغازهداران در سمنان نیز در گفتگو با خبرنگار مرآت میگوید: نهادهای نظارتی روی اصناف حضور دارند و بازرسی انجام میشود، اما واقعیت این است که مشکل اصلی از تولیدکننده و تأمینکننده شروع میشود.
وی ادامه میدهد: قیمتها از مبدا هر روز تغییر میکند و تولیدکننده یا شرکت پخش، نرخ جدید اعلام میکند. ما هم مجبوریم بر اساس همان قیمت بفروشیم، چون در غیر این صورت نمیتوانیم دوباره کالا تهیه کنیم.
این مغازهدار تأکید میکند: تا زمانی که قیمت در مبدا کنترل نشود، نظارت در سطح خردهفروشی نمیتواند بهتنهایی بازار را کنترل کند. ما هم موافق نظارت هستیم، اما این نظارت باید از ابتدا یعنی تولید و توزیع عمده شروع شود.
در همین زمینه، آمارهای رسمی نیز از تداوم نظارتها در بازار استان سمنان حکایت دارد. معاون بازرسی اداره صمت سمنان نیز در گفتگو با مرآت با اشاره به فعالیت گشتهای ویژه نظارتی در سطح استان خصوصا در ایام جنگ که مصادف با ماه مبارک رمضان و عید نوروز بوده است، گفت: صدها تیم نظارتی با مشارکت دستگاههای مختلف به صورت مستمر اقدام به بازدیدهای روزانه از واحدهای صنفی و مراکز عرضه کالا و خدمات میکنند.
نظارت هست، اما کافی نیست
به گفته وی، در جریان این بازرسیها که بیش از 2500 مورد بوده است، 350 مورد تخلف از جمله گرانفروشی، عرضه خارج از شبکه و عدم درج قیمت شناسایی شده و با متخلفان برخورد قانونی صورت گرفته است؛ روندی که در سال جاری نیز با جدیت ادامه خواهد داشت.
با این حال، آنچه از مجموع این آمارها و اظهارات برمیآید، نشان میدهد که اصل نظارت در بازار وجود دارد و دستگاههای متولی در سطح عرضه فعال هستند، اما چالش اصلی در نقطهای پیش از رسیدن کالا به خردهفروشیها شکل میگیرد.
به عبارت دیگر، زمانی که قیمتها در مبدا تولید یا در شبکه توزیع عمده بهصورت مداوم افزایش مییابد، نظارت در سطح اصناف بهتنهایی نمیتواند مانع از رشد قیمتها شود و همین موضوع لزوم پیشگیری در مبدا را برجسته میکند.
تأکید مسئولان بر تشدید نظارتها
در کنار این موضوع، مسئولان ارشد استان نیز بر لزوم تشدید نظارتها تأکید دارند. استاندار سمنان در جلسات تنظیم بازار با اشاره به شرایط خاص کشور اعلام کرده است: هیچگونه کمبودی در تأمین کالاهای اساسی وجود ندارد، اما نظارت بر بازار باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
کولیوند تأکید کرده است: دستگاههای مسئول باید با حضور میدانی، از هرگونه افزایش غیرمنطقی قیمتها جلوگیری کنند.
همچنین معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار سمنان نیز در جمع خبرنگاران و در پاسخ به خبرنگار ما با تأکید بر شرایط جنگی گفته است: در این شرایط، نظارت بر بازار اهمیت دوچندان دارد و باید با دقت بیشتری روند قیمتها کنترل شود.
وی افزود: تأمین کالا در وضعیت مطلوبی قرار دارد، اما جلوگیری از فشار بر مردم نیازمند نظارت مؤثر و مستمر است.
مهدی براری تاکید کرد: در تمامی جلساتی که در خصوص وضعیت بازار و کالاهای اساسی تشکیل میشود و حضور دارم اولین تاکیدم بر موضوع نظارت بر قیمت و لزوم سختگیری در این زمینه برای حمایت از مصرف کنندگان است.
راهکار؛ کنترل قیمت از مبدأ تولید
کارشناسان اقتصادی نیز معتقدند در شرایط جنگی، افزایش هزینههای تولید و شکلگیری انتظارات تورمی میتواند به رشد قیمتها دامن بزند. در چنین وضعیتی، اگر نظارتها بهصورت هدفمند و در تمام حلقههای زنجیره تأمین اعمال نشود، فاصله میان قیمتها و توان خرید مردم افزایش خواهد یافت.
در مجموع، آنچه از بازار در روزهای اخیر برمیآید، نشاندهنده یک واقعیت دوگانه است؛ از یکسو وفور کالا و ثبات نسبی در تأمین، و از سوی دیگر افزایش قیمتها و کاهش قدرت خرید مردم. به نظر میرسد در این شرایط، کلید مدیریت بازار نه صرفاً در نظارت بر خردهفروشی، بلکه در کنترل و پیشگیری از افزایش قیمتها در مبدا تولید و شبکه توزیع عمده نهفته است.
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
برچسبها
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!