به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»؛ گرمسار طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین کانون‌های صنعتی استان سمنان تبدیل شده است؛ شهرستانی که قرار گرفتن در مسیر ارتباطی تهران ـ مشهد، نزدیکی به پایتخت، استقرار شهرک‌های صنعتی، منطقه ویژه اقتصادی و فعالیت ده‌ها واحد تولیدی، جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد استان پیدا کرده است.

اما توسعه صنعتی این منطقه با یک چالش اساسی روبه‌رو شده است؛ تأمین آب. کاهش بارندگی‌ها، تداوم خشکسالی، افت سطح منابع زیرزمینی و افزایش تقاضای بخش صنعت، آینده تأمین آب صنایع غرب استان را به یکی از دغدغه‌های مهم مدیریت منابع تبدیل کرده است.

در چنین شرایطی، این پرسش مطرح است که آیا منابع آبی موجود می‌تواند پاسخگوی توسعه صنعتی گرمسار در سال‌های آینده باشد یا ادامه مسیر نیازمند تغییر جدی در الگوی تأمین و مصرف آب است؟

 
گرمسار؛ قطب صنعتی با چالش تأمین آب

رشد صنعتی گرمسار در سال‌های گذشته، ظرفیت‌های اقتصادی قابل توجهی برای این شهرستان ایجاد کرده است؛ اما همزمان افزایش مصرف آب در بخش صنعت، فشار بیشتری بر منابع محدود منطقه وارد کرده است.

کارشناسان معتقدند در مناطق خشک و نیمه‌خشک، توسعه صنعتی زمانی پایدار خواهد بود که همراه با مدیریت مصرف، افزایش بهره‌وری و استفاده از منابع غیرمتعارف آب باشد.

ادامه وابستگی صنایع به منابع زیرزمینی در شرایطی که بسیاری از دشت‌های کشور با افت ذخایر آبخوان‌ها مواجه هستند، می‌تواند در آینده هزینه‌های اقتصادی و زیست‌محیطی بیشتری به همراه داشته باشد.

 
برنامه آب منطقه‌ای برای تأمین آب صنایع غرب استان

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد صنایع در تأمین آب، بر حرکت واحدهای بزرگ تولیدی به سمت استفاده از پساب و منابع جایگزین تأکید کرده است.

حمید احسانی اظهار کرد: صنایع بزرگ باید از هم‌اکنون برنامه‌ریزی لازم برای استفاده از پساب و آب‌های نامتعارف را در دستور کار قرار دهند؛ چراکه استمرار برداشت از منابع آب زیرزمینی، راهکار پایداری برای تأمین نیازهای صنعتی نخواهد بود.

وی افزود: در قالب برنامه‌های پیش‌بینی‌شده، ۹ حلقه چاه برای تأمین آب شهرک‌های صنعتی گرمسار، آرادان و ایوانکی اختصاص یافته است تا بخشی از نیاز آبی این واحدها تأمین شود.

مدیرعامل آب منطقه‌ای سمنان ادامه داد: همچنین ۹ میلیون مترمکعب آب از محل پروژه سد نمرود برای تأمین آب این منطقه در نظر گرفته شده است که پس از تکمیل این طرح، امکان بهره‌برداری از این ظرفیت فراهم خواهد شد.

 
سد نمرود؛ بخشی از مسیر تأمین آب صنایع

پروژه سد نمرود یکی از طرح‌های مهم تأمین آب برای مناطق غربی استان سمنان محسوب می‌شود و اختصاص بخشی از ظرفیت این پروژه به گرمسار، آرادان و ایوانکی می‌تواند بخشی از نیازهای آینده منطقه را پاسخ دهد.

با این حال، تجربه مدیریت منابع آب نشان می‌دهد افزایش منابع تأمین، به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل کم‌آبی را حل کند و بدون اصلاح الگوی مصرف، فشار بر منابع طبیعی همچنان ادامه خواهد داشت.

از همین رو، همزمان با اجرای طرح‌های زیرساختی، مدیریت مصرف و حرکت صنایع به سمت فناوری‌های کم‌آب‌بر، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

 توسعه صنعتی بدون اصلاح مصرف آب پایدار نیست

عرفان عقیلی، کارشناس حوزه آب، در گفت‌وگو با «مرآت» با اشاره به شرایط اقلیمی استان سمنان اظهار کرد: توسعه صنعتی در مناطقی مانند گرمسار باید بر اساس ظرفیت واقعی منابع آب برنامه‌ریزی شود؛ زیرا افزایش واحدهای صنعتی بدون توجه به توان آبی منطقه، در بلندمدت فشار بیشتری بر منابع زیرزمینی وارد خواهد کرد.

وی افزود: تأمین آب صنایع نباید صرفاً بر افزایش برداشت از منابع زیرزمینی متکی باشد، چراکه این منابع ظرفیت محدودی دارند و کاهش سطح آب‌های زیرزمینی می‌تواند پیامدهایی مانند کاهش کیفیت آب، افزایش هزینه تأمین و آسیب به پایداری منطقه را به دنبال داشته باشد.

این کارشناس حوزه آب تصریح کرد: تجربه مناطق صنعتی موفق نشان می‌دهد صنایعی که در شرایط کم‌آبی توانسته‌اند به فعالیت پایدار ادامه دهند، پیش از توسعه ظرفیت تولید، برنامه مشخصی برای کاهش مصرف، بازچرخانی آب و استفاده چندباره از منابع موجود داشته‌اند.

عقیلی خاطرنشان کرد: استفاده از پساب تصفیه‌شده، اصلاح فرآیندهای تولید و افزایش بهره‌وری آب، باید به بخش جدایی‌ناپذیر برنامه توسعه صنعتی گرمسار تبدیل شود.

 
تنش آبی، دغدغه واحدهای تولیدی

علی همتی، فرماندار گرمسار نیز با اشاره به تشدید تنش‌های آبی در فصل تابستان اظهار کرد: کاهش حجم آب ورودی به بخش صنعت، برخی واحدهای تولیدی را با محدودیت مواجه کرده است.

وی تأکید کرد: برای جلوگیری از آسیب به تولید، تصمیم‌گیری سریع، برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول ضروری است تا روند فعالیت‌های صنعتی منطقه با کمترین مشکل ادامه پیدا کند.

 
آینده صنعت گرمسار به مدیریت آب وابسته است

تأمین آب امروز دیگر تنها یک مسئله زیست‌محیطی نیست، بلکه به یکی از عوامل اصلی در توسعه اقتصادی و امنیت سرمایه‌گذاری تبدیل شده است.

برای گرمسار که یکی از قطب‌های صنعتی استان سمنان محسوب می‌شود، آینده تولید و اشتغال به میزان موفقیت در مدیریت منابع آب وابسته خواهد بود.

حرکت به سمت استفاده از پساب، کاهش برداشت از سفره‌های زیرزمینی، افزایش بهره‌وری مصرف و تکمیل زیرساخت‌های تأمین آب، می‌تواند مسیر توسعه صنعتی این شهرستان را در شرایط کم‌آبی هموار کند.

در نهایت، آینده صنعت گرمسار نه فقط به تعداد واحدهای تولیدی، بلکه به توانایی این منطقه در سازگاری با محدودیت‌های آبی وابسته است؛ چراکه در اقلیم خشک سمنان، آب دیگر یک امکان نیست، بلکه شرط استمرار توسعه است.

انتهای خبر/