به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، بحران کم‌آبی در استان سمنان و محدودیت جدی منابع، تغییر رویکرد در مدیریت مصارف را به اولویتی گریزناپذیر تبدیل کرده است. در شرایطی که تراز منفی آبخوان‌ها و خشکسالی‌های مکرر، آینده توسعه استان را با چالش‌های اساسی روبرو کرده است، صرفه‌جویی و مدیریت هوشمندانه منابع آبی، تنها راهکار عملی برای خروج از وضعیت قرمز اقلیمی است.

 اهمیت این موضوع نه در قالب یک شعار، بلکه به عنوان تضمینی بنیادین برای پایداری کشاورزی، امنیت غذایی و حفظ ذخایر آبی برای نسل‌های آتی مطرح است.

مدیریت صحیح منابع در کنار بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و اصلاح الگوی کشت، کلید اصلی عبور از شرایط تنش‌زای اقلیمی و کاهش خسارات ناشی از خشکسالی‌های مکرر محسوب می‌شود؛ رویکردی که نیازمند عزم جدی متولیان و همراهی بهره‌برداران برای عبور از پیک مصرف در فصول گرم سال است.

در همین راستا، خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت» با حمید احسانی، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان به گفتگو نشسته است تا ابعاد گوناگون این چالش و اقدامات انجام‌گرفته را بررسی کند.

مرآت: با توجه به شرایط بحرانی کم‌آبی در استان سمنان، مهم‌ترین چالش فعلی در مدیریت منابع و مصارف آب چیست؟

احسانی: مطابق برنامه مصوب سازگاری با کم‌آبی استان و اهداف و سیاست‌های مندرج در قانون برنامه هفتم پیشرفت کشور، یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، کاهش مصرف در بخش کشاورزی با استقرار الگوی کشت مناسب، افزایش راندمان آبیاری و ارتقای بهره‌وری آب است. همچنین، تأمین اعتبارات لازم جهت تکمیل طرح‌های تأمین و انتقال آب استان به منظور ایجاد پایداری در شبکه تأمین آب شرب نیز از اقدامات اولویت‌دار محسوب می‌شود.

چالش اصلی ما، ایجاد تعادل میان تقاضای رو به رشد و محدودیت‌های اقلیمی است که در این راستا، مدیریت هوشمندانه برداشت از منابع زیرزمینی و ساماندهی چاه‌های غیرمجاز در کنار تکمیل زیرساخت‌های انتقال آب، در دستور کار قرار دارد.

مرآت: وضعیت منابع آب استان سمنان نسبت به سال‌های گذشته چه تغییری را نشان می‌دهد؟

احسانی: بارش تجمعی در سطح استان در سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ تا پایان خردادماه، با کاهش ۲۰ درصدی نسبت به میانگین بلندمدت مواجه بوده است. با وجود این کاهش نزولات آسمانی، مدیریت هوشمندانه توانسته است شرایط مخازن را تا حدی کنترل کند. وضعیت ذخیره آب در پشت سدهای دامغان و مجن نسبت به مدت مشابه سال قبل، حدود ۱۱ درصد افزایش یافته است که این امر نشان‌دهنده اثربخشی برنامه‌های کنترلی در مخازن سدها و مدیریت دقیق رهاسازی آب است، هرچند که تراز کلی منابع زیرزمینی همچنان نیازمند پایش‌های مستمر و جدی است.

مرآت: سهم مصرف آب در بخش کشاورزی در استان سمنان چقدر است؟

احسانی: میزان سهم بخش کشاورزی از مصارف آب استان در سال آبی گذشته حدود ۸۲ درصد بوده است؛ این میزان در بخش آب سطحی حدود ۸۵ درصد و در بخش آب زیرزمینی حدود ۸۱ درصد برآورد می‌شود. این ارقام نشان‌دهنده سهم عمده کشاورزی در مصرف منابع است و به همین دلیل، هرگونه اصلاح الگوی کشت یا استفاده از سامانه‌های آبیاری نوین در این بخش، مستقیماً بر وضعیت آبخوان‌های استان و حفظ سفره‌های زیرزمینی تأثیر می‌گذارد.

مرآت: چرا اصلاح الگوی مصرف آب امروز به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است؟

احسانی: منابع آب شیرین قابل دسترسی محدود است و تقاضا برای آب پیوسته در حال افزایش است. کاهش منابع آب شیرین به دلیل تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های مکرر، افت سطح آب‌های زیرزمینی، افزایش جمعیت، مصرف بالای بخش کشاورزی و برداشت بی‌رویه از آبخوان‌ها، همگی امنیت غذایی و توسعه پایدار را به مخاطره انداخته است.

تداوم شرایط فعلی بدون اصلاح روش‌ها ممکن نیست؛ چرا که عدم بازنگری در نحوه برداشت و مصرف، منجر به فروپاشی تدریجی آبخوان‌ها، نشست زمین و کاهش کیفیت آب‌های باقی‌مانده می‌شود که بازگشت‌ناپذیر است.

مرآت: اگر بخواهید مهم‌ترین پیام خود به مردم درباره صرفه‌جویی آب را بیان کنید، چه می‌گویید؟

احسانی: هر قطره آبی که امروز صرفه‌جویی می‌کنیم، سرمایه‌ای برای زندگی فرزندانمان است. آب تنها یک کالای مصرفی نیست که اگر از دست برود، به سادگی قابل جایگزینی باشد. صرفه‌جویی آب در بخش کشاورزی به معنای کاهش تولید نیست، بلکه به معنای تولید بیشتر با آب کمتر است.

حفظ آبخوان‌ها تضمین‌کننده تداوم کشاورزی، درآمد کشاورز و امنیت غذایی نسل‌های آینده است و این مهم جز با همراهی همگانی، تغییر نگرش در بهره‌برداری و مشارکت فعال کشاورزان و بهره‌برداران در طرح‌های تعادل‌بخشی محقق نخواهد شد.

انتهای خبر/