به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»،بحران آب در استان سمنان دیگر تنها با کاهش بارندگی یا تداوم خشکسالی شناخته نمی‌شود. افت مداوم سطح آب‌های زیرزمینی، کاهش ذخایر آبخوان‌ها و گسترش فرونشست زمین نشان می‌دهد فشار وارد بر منابع آب استان از ظرفیت طبیعی تجدید آن فراتر رفته است؛ روندی که در صورت تداوم، پیامدهای آن تنها به کمبود آب محدود نخواهد ماند و می‌تواند امنیت زیستی، کشاورزی و زیرساخت‌های استان را با چالش‌های جدی روبه‌رو کند.

بررسی شاخص‌های منابع آب زیرزمینی استان، تصویری نگران‌کننده از وضعیت آبخوان‌های سمنان ارائه می‌دهد. بر اساس آمار شرکت آب منطقه‌ای سمنان، در سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ متوسط افت سطح آب زیرزمینی استان به ۵۵ سانتی‌متر رسیده است؛ در حالی که این شاخص در بلندمدت ۷۰ سانتی‌متر برآورد می‌شود. همچنین کسری مخازن آب زیرزمینی استان در سال آبی جاری ۹۹.۰۳ میلیون مترمکعب و میانگین بلندمدت آن ۱۱۸.۹ میلیون مترمکعب اعلام شده است.

این آمارها نشان می‌دهد میزان برداشت از سفره‌های آب زیرزمینی همچنان بیش از ظرفیت تغذیه طبیعی آنهاست؛ موضوعی که به مرور، توان آبخوان‌ها را برای ذخیره و تأمین آب کاهش داده و زمینه تشدید فرونشست را فراهم می‌کند.

فرونشست؛ بحرانی خاموش زیر پای سمنان

یکی از مهم‌ترین پیامدهای افت مستمر آبخوان‌ها، فرونشست زمین است؛ پدیده‌ای که بسیاری از متخصصان از آن با عنوان «بحران خاموش» یاد می‌کنند، زیرا آثار آن به‌تدریج نمایان می‌شود اما در بسیاری موارد غیرقابل بازگشت است.

بر اساس اعلام سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تمامی دشت‌های اصلی استان سمنان در محدوده بحرانی یا فوق‌بحرانی فرونشست قرار دارند. دشت‌های سمنان، دامغان، امیریه، بسطام، شاهرود و بخش‌هایی از میامی از مهم‌ترین پهنه‌های درگیر این پدیده هستند.

رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان، در همین راستا با اشاره به اینکه بخش کشاورزی همچنان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده آب در استان است، می‌گوید: تغییر اقلیم، افزایش دما، کاهش بارندگی، رشد تبخیر و افزایش نیاز آبی، موجب شده است اکثر دشت‌های اصلی استان در وضعیت «ممنوعه بحرانی» و سایر دشت‌ها نیز در وضعیت «ممنوعه» قرار گیرند.

وی با تأیید این وضعیت می‌گوید: افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی به دلیل کاهش بارندگی و افزایش نیاز آبی، روند افت آبخوان‌ها را تشدید کرده و در نتیجه، خطر فرونشست در تمامی شهرستان‌های استان افزایش یافته است؛ به‌گونه‌ای که دشت‌های سمنان و دامغان در زمره مناطق با خطر بسیار زیاد قرار دارند.

احسانی افزود: فرونشست تنها یک پدیده زمین‌شناسی نیست؛ این رخداد می‌تواند موجب ترک‌خوردگی اراضی کشاورزی، آسیب به ساختمان‌ها، جاده‌ها، خطوط انتقال آب، برق و گاز و کاهش دائمی ظرفیت ذخیره آب در سفره‌های زیرزمینی شود و به همین دلیل، بسیاری از متخصصان از آن به عنوان یکی از پرهزینه‌ترین پیامدهای برداشت بی‌رویه از منابع آب یاد می‌کنند.