به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»؛ خانه برای خانواده‌ای که سال‌ها مستأجر بوده، تنها مجموعه‌ای از دیوارها و سقف نیست. خانه یعنی پایان تمدیدهای اضطراب‌آور اجاره‌نامه، جابه‌جایی‌های مکرر، قرض گرفتن برای تأمین ودیعه و نگرانی همیشگی از افزایش اجاره‌بها.

با همین امید بود که صدها خانواده در پروژه ۹۶۸ واحدی نهضت ملی مسکن در سایت نور سمنان ثبت‌نام کردند، آورده‌های اعلامی را پرداختند و زندگی خود را بر مبنای موعد تحویل واحدها تنظیم کردند. اکنون اما تعدادی از آن‌ها می‌گویند نه‌تنها خانه‌ها در زمان وعده‌داده‌شده تحویل نشده، بلکه هر بار با درخواست پرداخت مبلغی تازه روبه‌رو می‌شوند؛ مبالغی که رقم نهایی آن نیز همچنان مشخص نیست.

روایت اول؛ دو فرزند و ادامه اجاره‌نشینی

یکی از متقاضیان پروژه مجتمع نور، در گفتگو با مرآت می‌گوید، مسیر خانه‌دار شدن او از سال ۱۴۰۰ آغاز شد. او نخستین‌بار در همان سال برای طرح مسکن ملی ثبت‌نام کرد، اما به دلیل آنکه کد ملی‌اش برای تهران ثبت شده بود، درخواستش رد شد؛ این در حالی بود که به گفته خودش، مدارک متعددی برای اثبات سکونت در سمنان ارائه کرده بود.

وی پس از پیگیری‌های متعدد متوجه شد فرد دیگری جایگزینش شده و ناچار شد در سال ۱۴۰۲ بار دیگر ثبت‌نام کند. اسفند همان سال ۴۰ میلیون تومان پرداخت کرد و پس از تعیین پروژه در خرداد ۱۴۰۳، ۱۶۰ میلیون تومان دیگر برای واحدی با وعده تحویل ۱۸ماهه واریز کرد.

این متقاضی مسکن می‌گوید: ادامه نیز هر مبلغی که پیمانکار اعلام کرده، در موعد مقرر پرداخته است؛ اما واحدی که براساس زمان اعلام‌شده باید در آذر ۱۴۰۴ تحویل می‌شد، هنوز شرایط سکونت ندارد.

وی درباره وضعیت فعلی پروژه می‌افزاید: داخل واحد تقریباً آماده شده، اما فقط آماده بودن ساختمان کافی نیست. هنوز محوطه برای زندگی خانواده‌ها مهیا نیست؛ فاضلاب، آسفالت، جدول‌کشی و مسیر مناسب وجود ندارد. خانه‌ای که خانواده نتواند در آن زندگی کند، چطور آماده تحویل محسوب می‌شود؟

این متقاضی که با دو فرزند همچنان مستأجر است، می‌گوید: در تمام این مدت هر مبلغی خواستند سر وقت پرداخت کردم. حالا هم حدود ۴۱۰ میلیون تومان دیگر واریز کرده‌ام، اما وقتی برای امضای قرارداد مراجعه کردم، گفتند این مبلغ علی‌الحساب است و احتمال دارد باز هم پول دیگری مطالبه شود.

وی می‌گوید: گر سال ۱۴۰۳ می‌دانستم قرار است این میزان پول پرداخت کنم و همچنان خانه تحویل نشود، شاید همان زمان می‌توانستم برای خرید یک واحد آماده در داخل شهر اقدام کنم. حالا هم پولمان در پروژه مانده و هم با دو بچه از این خانه به آن خانه می‌رویم.

روایت دوم؛ خانواده‌ای که برای تأمین آورده بدهکار شد

یکی دیگر از متقاضیان مجتمع نور، با اشاره به فشار مالی ناشی از فراخوان‌های پی‌درپی می‌گوید، خانواده‌اش برای پرداخت آورده پروژه ناچار به فروش بخشی از دارایی‌ها و قرض گرفتن از بستگان شده است.

وی می‌گوید: ما براساس همان مبالغ اولیه وارد طرح شدیم. تصورمان این بود که با پس‌انداز، تسهیلات بانکی و پرداخت مرحله‌ای می‌توانیم صاحب خانه شویم. اما هر بار که فکر می‌کردیم پرداخت‌ها تمام شده، مبلغ دیگری اعلام کردند.

این متقاضی ادامه می‌دهد: وقتی مبلغ جدید را اعلام می‌کنند، زمان زیادی هم برای تأمین آن نمی‌دهند. خانواده‌ای که هم اجاره می‌دهد و هم اقساط و بدهی دارد، چطور باید ناگهان چندصد میلیون تومان دیگر تهیه کند؟ من برای اینکه از پروژه حذف نشوم، مجبور شدم قرض بگیرم؛ اما هنوز کسی به من نمی‌گوید هزینه نهایی واحد چقدر است.

وی تأکید می‌کند مشکل متقاضیان فقط افزایش قیمت نیست، بلکه نبود شفافیت در محاسبه مبالغ است: «گر از ابتدا می‌گفتند هزینه نهایی تقریباً چقدر می‌شود، هر خانواده می‌توانست تصمیم بگیرد که توان ادامه دادن دارد یا نه. اکنون نه می‌توانیم از پروژه خارج شویم، نه می‌دانیم چند بار دیگر باید پول پرداخت کنیم و نه تاریخ قطعی تحویل را به ما می‌گویند.

این متقاضی درباره تأخیر پروژه نیز می‌گوید: ما آورده‌مان را سر وقت پرداخت کردیم. اگر بانک دیر پول داده، پیمانکار کمبود نیرو داشته یا دستگاهی زیرساخت‌ها را به‌موقع آماده نکرده، چرا همه هزینه این تأخیر باید از متقاضی گرفته شود؟ آیا برای خانواده‌ای که تعهداتش را انجام داده، هیچ حقی در نظر گرفته نمی‌شود؟

چرا هزینه تأخیر باید از متقاضی دریافت شود؟

مدیرکل راه و شهرسازی استان سمنان پیش‌تر درباره افزایش هزینه‌ها توضیح داده بود که قیمت واحدها براساس قیمت پایه زمان آغاز پروژه و تعدیل‌های اعلامی برای نزدیک شدن هزینه ساخت به قیمت روز محاسبه می‌شود.

اداره‌کل راه و شهرسازی همچنین دیرکرد بانک‌ها در پرداخت تسهیلات و واریز نشدن به‌موقع آورده از سوی بخشی از متقاضیان را از دلایل کاهش نقدینگی پیمانکار و کند شدن عملیات اجرایی پروژه اعلام کرده است. براساس توضیحات رسمی، پروژه از مرداد ۱۴۰۲ آغاز شده و در مهر ۱۴۰۴ به میانگین پیشرفت حدود ۷۰ درصد رسیده بود.

اما این توضیحات یک پرسش اساسی را بی‌پاسخ می‌گذارد: چرا متقاضیانی که تمام مبالغ اعلام‌شده را در موعد مقرر پرداخت کرده‌اند، باید هزینه تأخیر بانک‌ها، پیمانکار یا بدحسابی احتمالی دیگران را نیز بپردازند؟

آیا در محاسبات پروژه میان متقاضی خوش‌حساب و متقاضی‌ای که آورده خود را دیر پرداخت کرده، تفاوتی وجود دارد؟ اگر افزایش هزینه ناشی از طولانی‌شدن پروژه است، سهم مجموعه‌هایی که در این تأخیر نقش داشته‌اند چگونه محاسبه می‌شود؟

مسئولان همچنین باید به‌طور شفاف اعلام کنند مبلغ ۴۱۰ میلیون تومان براساس کدام صورت‌وضعیت، فهرست‌بها و ردیف هزینه محاسبه شده است. چرا ریز هزینه‌های محوطه‌سازی، آسانسور، بیمه، مالیات، پروانه ساختمانی، نظام مهندسی و انشعابات پیش از مطالبه وجه در اختیار متقاضیان قرار نمی‌گیرد؟

مهم‌تر آنکه چرا پس از دریافت این مبلغ نیز هزینه نهایی قطعی نیست و از احتمال مطالبه وجه دیگری سخن گفته می‌شود؟

پیشرفت بالای ۹۰ درصد؛ اما تحویل همچنان مشروط است

در اردیبهشت ۱۴۰۵، پیشرفت فیزیکی پروژه ۸۴ درصد اعلام و گفته شد ۲۰۰ واحد تکمیل شده و ۲۰۰ واحد دیگر نیز در آستانه تکمیل و انتخاب واحد قرار دارد.

در تازه‌ترین گزارش رسمی نیز مدیرکل راه و شهرسازی استان سمنان اعلام کرده است ۴۰۰ واحد پروژه تکمیل شده و پیشرفت دیگر بلوک‌ها از ۹۰ درصد عبور کرده است. با این حال، آماده‌سازی معابر، تکمیل محوطه و ایجاد زیرساخت‌های سایت همچنان شرط تحویل واحدها عنوان شده است.

این آمار بار دیگر مسئولیت دستگاه‌های اجرایی را به میان می‌آورد. وقتی ساختمان‌ها به مرحله پایانی می‌رسند اما امکان تحویل به دلیل آماده نبودن محوطه و زیرساخت‌ها وجود ندارد، مسئول این ناهماهنگی چه نهادی است؟

چرا عملیات ساخت بلوک‌ها با اجرای فاضلاب، معابر، آسفالت، جدول‌کشی و انشعابات هماهنگ نشده است؟ شهرداری سمنان، راه و شهرسازی، کارگزار پروژه، پیمانکار و دستگاه‌های خدمات‌رسان هرکدام چه سهمی در عقب‌ماندگی فعلی دارند؟

وعده خانه‌ای که برای خانواده‌ها گران تمام شد

متقاضیان مجتمع نور امروز فقط درباره قیمت هر مترمربع سؤال ندارند. آنان هزینه ماه‌ها اجاره اضافی، جابه‌جایی، کاهش ارزش آورده، بدهی، اقساط و فشار روانی ناشی از بلاتکلیفی را نیز پرداخته‌اند.

اکنون مسئولان باید روشن کنند هزینه قطعی هر واحد چه میزان است و مبلغ ۴۱۰ میلیون تومان آخرین آورده متقاضیان خواهد بود یا خیر. تاریخ قطعی تحویل واحدهایی که آب، برق، گاز، فاضلاب، معبر و محوطه قابل استفاده دارند، چه زمانی است؟

آیا برای متقاضیانی که آورده‌های خود را سر وقت پرداخت کرده‌اند، خسارت تأخیر در نظر گرفته می‌شود؟ چه نهادی پاسخگوی هزینه‌هایی است که به دلیل طولانی شدن پروژه بر خانواده‌ها تحمیل شده است؟

صبر خانواده‌هایی که چند سال سرمایه و امید خود را به این طرح سپرده‌اند، رو به پایان است. آنان خانه‌ای نیمه‌آماده در میان خاک و معابر ناتمام نمی‌خواهند؛ مطالبه‌شان اعلام هزینه نهایی، انتشار ریز مخارج و تحویل خانه‌ای است که بتوان بدون نگرانی در آن زندگی کرد.

مرآت آمادگی دارد پاسخ اداره‌کل راه و شهرسازی استان سمنان، کارگزار و پیمانکار پروژه، شهرداری سمنان و دستگاه‌های خدمات‌رسان را درباره پرسش‌های مطرح‌شده دریافت و بدون کم‌وکاست منتشر کند.

انتهای خبر/