به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، میلاد حضرت علی‌اکبر (ع) و نام‌گذاری این روز به عنوان «روز جوان»، صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای بازاندیشی در مفهوم «جوانِ اثرگذار» و بازتعریف نقشی که جوان می‌تواند در جامعه، فرهنگ و تاریخ ایفا کند.

در روزگاری که جوانی اغلب با مصرف‌گرایی، شتاب‌زدگی یا سردرگمی معنا می‌شود، رجوع به الگوهایی چون حضرت علی‌اکبر(ع) می‌تواند تصویری عمیق‌تر، انسانی‌تر و مسئولانه‌تر از جوانی ارائه دهد.

جوانی فراتر از سن؛ نگاهی مفهومی به جوان اثرگذار

در نگاه رایج، جوانی بیشتر یک بازه سنی تلقی می‌شود؛ اما در تجربه‌های تاریخی و دینی، جوانی بیش از آنکه به عدد سن وابسته باشد، به کیفیت حضور انسان در جامعه مربوط است. جوان اثرگذار، کسی است که نسبت به زمانه خود آگاهی دارد، مسئولیت می‌پذیرد و در بزنگاه‌های حساس، نقش خود را ایفا می‌کند.

حضرت علی‌اکبر (ع) در واقعه عاشورا، نماد چنین جوانی است. او نه صرفاً به دلیل سن، بلکه به واسطه آگاهی، ایمان و انتخاب آگاهانه‌اش در تاریخ ماندگار شده است. این نگاه، مفهوم جوانی را از یک وضعیت گذرا به یک «کنش اجتماعی معنادار» ارتقا می‌دهد.

حضرت علی‌اکبر (ع)؛ جوانی آگاه در متن یک انتخاب تاریخی

یکی از ویژگی‌های برجسته حضرت علی‌اکبر (ع)، آگاهی او از شرایط زمانه و ماهیت انتخابش بود. برخلاف تصویری که گاه از جوانِ احساسی و هیجانی ارائه می‌شود، تصمیم علی‌اکبر (ع) برای حضور در میدان، تصمیمی آگاهانه و مبتنی بر شناخت بود. او می‌دانست در کدام جبهه ایستاده و پیامد این ایستادن چیست.

در منابع تاریخی، گفت‌وگوی معروف او با امام حسین (ع) درباره مرگ در راه حق، نشان‌دهنده بلوغ فکری و ایمانی این جوان است. این سطح از آگاهی، مؤلفه‌ای کلیدی در اثرگذاری اجتماعی جوانان به شمار می‌رود؛ چرا که اثرگذاری پایدار، بدون شناخت و تحلیل، ممکن نیست.

شجاعت؛ پیوند اخلاق و عمل

شجاعت حضرت علی‌اکبر (ع) تنها در میدان نبرد خلاصه نمی‌شود. شجاعت او پیش از آن، در انتخاب مسیر حق و ایستادن پای آن معنا پیدا می‌کند. شجاعتی که از ایمان جدا نیست و به خشونت یا ماجراجویی ختم نمی‌شود، بلکه ریشه در مسئولیت اخلاقی دارد.

برای جوان امروز نیز شجاعت، صرفاً در کنش‌های پرهیجان تعریف نمی‌شود. گاه شجاعانه‌ترین رفتار، ایستادن در برابر نادرستی‌ها، حفظ صداقت در شرایط سخت یا انتخاب مسیر درست در فضایی پر از فشار و ابهام است. الگوی علی‌اکبر (ع)، شجاعت را به‌مثابه یک فضیلت اخلاقی-اجتماعی بازتعریف می‌کند.

نسبت جوان اثرگذار با مسئولیت اجتماعی

حضرت علی‌اکبر (ع) خود را جدا از سرنوشت جامعه و جریان حق نمی‌دانست. او نه تماشاگر وقایع، بلکه کنشگری فعال در متن تاریخ بود. این احساس مسئولیت، نقطه تمایز جوان اثرگذار با جوان منفعل است.

در جامعه امروز نیز، یکی از چالش‌های جدی، فاصله گرفتن بخشی از جوانان از مشارکت اجتماعی و احساس بی‌تأثیری است. بازخوانی سیره علی‌اکبر (ع) می‌تواند یادآور این نکته باشد که اثرگذاری، لزوماً به قدرت رسمی یا موقعیت‌های بزرگ وابسته نیست؛ بلکه از تعهد فرد به نقش انسانی و اجتماعی خود آغاز می‌شود.

جوان امروز و چالش‌های اثرگذاری

بی‌تردید شرایط جوان امروز با دوران تاریخی عاشورا تفاوت‌های بنیادین دارد. مسائل اقتصادی، بحران‌های هویتی، فشارهای روانی و تغییرات سریع اجتماعی، فضای کنش جوانان را پیچیده‌تر کرده است. با این حال، اصل مسئله همچنان پابرجاست: جوان چگونه می‌تواند در زمانه خود اثرگذار باشد؟

الگوگیری از حضرت علی‌اکبر (ع) به معنای تکرار ظاهری رفتارها نیست، بلکه به معنای الهام گرفتن از روحیه آگاهی، مسئولیت‌پذیری و انتخاب اخلاقی است. جوان امروز می‌تواند در عرصه علم، فرهنگ، رسانه، کارآفرینی یا کنش اجتماعی، مصداقی از جوان اثرگذار باشد؛ اگر نسبت خود را با حقیقت، جامعه و آینده روشن کند.

بازتعریف نگاه سیاست‌گذاران به جوانان

بازخوانی مفهوم جوان اثرگذار، تنها وظیفه خود جوانان نیست. سیاست‌گذاران و نهادهای اجتماعی نیز نیازمند بازنگری در نگاه خود به نسل جوان‌اند. نگاه ابزاری، شعاری یا صرفاً حمایتی، نمی‌تواند ظرفیت‌های واقعی جوانان را فعال کند.

حضرت علی‌اکبر (ع) الگویی است که نشان می‌دهد اعتماد به جوان، به رسمیت شناختن عقلانیت او و واگذاری مسئولیت، می‌تواند به اثرگذاری واقعی منجر شود. جامعه‌ای که جوانانش را جدی بگیرد، در واقع آینده خود را جدی گرفته است.

جمع‌بندی؛ جوانی به مثابه یک امکان تاریخی

میلاد حضرت علی‌اکبر (ع) و روز جوان، فرصتی است برای عبور از کلیشه‌ها و بازتعریف جوانی به‌عنوان یک امکان تاریخی و اجتماعی. جوان اثرگذار، نه محصول شرایط ایده‌آل، بلکه نتیجه آگاهی، انتخاب و مسئولیت‌پذیری است.

حضرت علی‌اکبر (ع) به ما می‌آموزد که جوانی، اگر با ایمان، فهم زمانه و شجاعت اخلاقی همراه شود، می‌تواند مسیر تاریخ را تغییر دهد؛ حتی اگر عمر کوتاه باشد. این پیام، همچنان برای جوان امروز زنده، قابل فهم و الهام‌بخش است.

انتهای خبر/