به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، سمنان، شهری که نامش با پیشینه تاریخی، فرهنگ ریشه‌دار و موقعیت راهبردی در جغرافیای ایران گره خورده، امروز در وضعیتی دوگانه ایستاده است؛ از یک سو ظرفیت‌هایی که می‌تواند موتور توسعه منطقه باشد و از سوی دیگر، پروژه‌های نیمه‌تمام و زیرساخت‌هایی که سال‌هاست در پیچ‌وخم تصمیم‌گیری و پیگیری‌های کند، معطل مانده‌اند.

 این فاصله میان «آنچه می‌تواند باشد» و «آنچه هست»، حالا به یکی از دغدغه‌های جدی شهروندان تبدیل شده است؛ شهروندانی که انتظار دارند مرکز استان، متناسب با شأن و جایگاه خود، از وضعیت رکود پروژه‌ها عبور کند و وارد مسیر روشن‌تری از سامان‌یافتگی و پیشرفت شود.

پروژه‌های نیمه‌تمام؛ از امید شهری تا نماد بلاتکلیفی

فهرست پروژه‌های نیمه‌تمام در سمنان کوتاه نیست. طرح‌هایی مانند تالار مرکزی و موزه بزرگ سمنان که قرار بود به تقویت زیرساخت‌های فرهنگی و هویتی شهر کمک کند، هنوز به مرحله بهره‌برداری نرسیده‌اند. تأخیرهای طولانی در اجرای این پروژه‌ها، علاوه بر فرسایش منابع و افزایش هزینه‌ها، این حس را در افکار عمومی تقویت کرده که برخی طرح‌های مهم، در عمل از اولویت خارج شده‌اند.

همزمان، پروژه‌های عمرانی پراکنده در نقاط مختلف شهر نیز برای بسیاری از شهروندان به صحنه‌های تکراری تبدیل شده‌اند؛ کارگاه‌هایی که مدتی فعال‌اند و بعد خاموش می‌شوند، بی‌آنکه زمان‌بندی روشن و قابل اتکایی برای پایان کار ارائه شود. این وضعیت نه فقط یک مسئله فنی، بلکه آزمونی برای نظم مدیریتی و توان تصمیم‌گیری در سطح شهری و استانی است.

 آب و فاضلاب؛ زیرساخت‌هایی که با زندگی روزمره گره خورده‌اند

در کنار پروژه‌های فرهنگی، طرح‌های مرتبط با آب و فاضلاب از حیاتی‌ترین حوزه‌هایی است که هرگونه تعلل در آن، مستقیماً اثر خود را بر کیفیت زندگی مردم نشان می‌دهد. پایداری خدمات شهری، سلامت عمومی، تاب‌آوری در برابر کم‌آبی و مدیریت بهینه منابع، همگی به تکمیل و به‌روزرسانی این زیرساخت‌ها وابسته‌اند.

 زمانی که پروژه‌های این بخش به هر دلیل از ریتم طبیعی اجرا خارج می‌شود، پیامد آن فقط تأخیر در افتتاح یک طرح نیست؛ بلکه استمرار فشار بر شبکه موجود و افزایش نارضایتی در سطح محلات است.

سمنان به عنوان مرکز استان، برای پاسخ به نیازهای امروز و آینده، به نگاهی اولویت‌محور در حوزه آب و فاضلاب نیاز دارد؛ نگاهی که صرفاً در حد طرح‌نویسی باقی نماند و به تأمین اعتبار، اجرای دقیق و نظارت مستمر منتهی شود.

مدارس فرسوده؛ دغدغه خانواده‌ها و آینده آموزش

در حوزه آموزش نیز، بخشی از مدارس سمنان فرسوده‌اند و برخی مناطق با تراکم بالای دانش‌آموزی روبه‌رو هستند. مدرسه‌ای که باید محل امنیت، آرامش و رشد باشد، اگر از نظر ایمنی یا کیفیت فضا دچار مشکل باشد، مستقیم بر کیفیت یادگیری و آرامش خانواده‌ها اثر می‌گذارد. نوسازی مدارس، صرفاً یک پروژه عمرانی نیست؛ اقدامی است که با آینده سرمایه انسانی این شهر ارتباط دارد.

وقتی فرسودگی مدارس در مرکز استان به مسئله‌ای پررنگ تبدیل می‌شود، این پیام به مدیران مخابره می‌شود که برنامه‌ریزی‌های گذشته کافی نبوده یا پیگیری‌ها به نتیجه نرسیده است. اکنون انتظار می‌رود روند بازسازی و توسعه فضاهای آموزشی، با برنامه زمان‌بندی‌شده، تعیین اولویت محلات و تخصیص منابع روشن، از حالت کند و پراکنده خارج شود.

محورهای حادثه‌خیز؛ ایمنی شهروندان در اولویت

برخی محورهای حادثه‌خیز در شهرستان سمنان نیز به یکی از نگرانی‌های مهم تبدیل شده‌اند. مسیرهایی که باید شریان‌های توسعه باشند، در برخی نقاط به تهدیدی برای جان و سلامت مردم بدل شده‌اند. این مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که تکرار حوادث، به یک الگوی قابل پیش‌بینی تبدیل شود و افکار عمومی احساس کند اقدام بازدارنده با سرعت لازم انجام نمی‌گیرد.

رفع نقاط حادثه‌خیز، نیازمند ترکیبی از اقدام‌های فنی، اصلاح هندسی، بهبود علائم و روشنایی، و نیز پیگیری جدی برای تأمین اعتبار است. اگر ایمنی راه‌ها در اولویت واقعی قرار گیرد، بسیاری از خسارت‌های انسانی و اجتماعی قابل پیشگیری خواهد بود.

 مسئولیت مشترک؛ فرمانداری به تنهایی کافی نیست

در کنار طرح مسائل، یک نکته کلیدی وجود دارد: حل مشکلات انباشته سمنان، تنها با اتکا به یک نهاد یا یک مقام اجرایی ممکن نیست. فرمانداری هرچند نقش مهمی در هماهنگی و پیگیری دارد، اما بدون همراهی مؤثر مدیران کل، مدیران شهری و دستگاه‌های اجرایی مرتبط، نمی‌تواند به تنهایی بار پروژه‌های معطل‌مانده و کمبودهای چندساله را جبران کند.

سمنان برای خروج از این وضعیت، به هم‌افزایی واقعی نیاز دارد؛ یعنی هر دستگاه، سهم خود را در تأمین منابع، تسریع امور و رفع موانع بپذیرد و نتیجه‌محور عمل کند. این همان نقطه‌ای است که از مدیران انتظار می‌رود از چارچوب اقدام‌های حداقلی عبور کنند و نقش فعال‌تری در میدان اجرا داشته باشند.

منابع مالی؛ استفاده از ظرفیت‌های قانونی و ملی

تکمیل پروژه‌ها بدون منابع مالی ممکن نیست، اما مسئله تنها «کمبود پول» نیست؛ مسئله «فعال‌سازی ظرفیت‌ها» نیز هست. امکان بهره‌گیری از روش‌هایی مانند مولدسازی دارایی‌ها، مدیریت دارایی‌های بلااستفاده، جذب اعتبارات ملی و پیگیری مستمر در سطح وزارتخانه‌ها، می‌تواند بخشی از گره‌های مالی را باز کند. اگر این ظرفیت‌ها به‌درستی و شفاف به کار گرفته شود، بسیاری از پروژه‌های نیمه‌تمام امکان بازگشت به مسیر اجرا را خواهند داشت.

تجربه بسیاری از استان‌ها نشان می‌دهد که تفاوت میان یک پروژه معطل و یک پروژه در حال پیشرفت، در بسیاری موارد به میزان پیگیری، مذاکره، و توان اقناع برای جذب اعتبار بازمی‌گردد؛ نه صرفاً به وجود یا نبود بودجه.

 سمنان و مزیت‌های راهبردی؛ عبور مسافر یا توقف برای اقتصاد شهر؟

استان سمنان از موقعیت جغرافیایی ویژه‌ای برخوردار است و در مسیر تردد گسترده مسافران و زائران قرار دارد. این مزیت می‌تواند به یک فرصت اقتصادی قابل توجه تبدیل شود، به شرط آنکه زیرساخت‌های لازم برای توقف، ماندگاری، خدمات گردشگری و اقتصاد محلی تقویت شود. وقتی شهری در مسیر رفت‌وآمد میلیون‌ها نفر قرار دارد اما سهم اندکی از گردش مالی این جریان می‌برد، یعنی حلقه‌های توسعه کامل نشده است.

سمنان برای تبدیل شدن از «مسیر عبور» به «مقصد قابل انتخاب»، به سرمایه‌گذاری هدفمند، ارتقای خدمات، ساماندهی فضاهای فرهنگی و تاریخی، و ایجاد انگیزه برای ماندن مسافر نیاز دارد؛ موضوعی که در آن نقش مدیران ارشد استان و شهرستان در جذب سرمایه و تعریف پروژه‌های پیشران، تعیین‌کننده است.

بافت فرسوده؛ فرصت طلایی برای بازآفرینی و گردشگری

یکی از ظرفیت‌های مهم و کمتر بهره‌برداری‌شده در سمنان، بافت فرسوده و مناطق قدیمی شهر است. این محدوده‌ها می‌توانند با بازآفرینی شهری، هم کیفیت زندگی ساکنان را ارتقا دهند و هم به موتور گردشگری و اقتصاد شهری تبدیل شوند. در بسیاری از شهرها، احیای بافت‌های تاریخی به ایجاد مشاغل، رونق صنایع دستی، توسعه اقامتگاه‌ها و افزایش درآمد پایدار شهری منجر شده است.

اما در سمنان، این ظرفیت هنوز آن‌گونه که باید به یک پروژه جدی و دارای نقشه راه تبدیل نشده است. نبود برنامه روشن، کندی در تصمیم‌گیری و پراکندگی اقدامات، باعث می‌شود فرصت‌ها یکی پس از دیگری از دست بروند و ارزش افزوده‌ای که می‌توانست از دل بافت‌های قدیمی ایجاد شود، تحقق پیدا نکند.

مطالبه عمومی؛ شفافیت، پاسخگویی و نتیجه قابل لمس

شهروندان سمنانی امروز بیش از هر چیز، انتظار اقدام و پاسخ روشن دارند. حکمرانی کارآمد در اینجا یعنی شفاف بودن روند تصمیم‌گیری، مشخص بودن مسئول هر پروژه، ارائه زمان‌بندی واقعی، و گزارش‌دهی صادقانه از پیشرفت‌ها و موانع. مردم به‌درستی می‌خواهند بدانند پروژه‌های نیمه‌تمام دقیقاً در چه مرحله‌ای است، چه میزان اعتبار نیاز دارد، چه کسی مسئول پیگیری است و چه تاریخی برای بهره‌برداری پیش‌بینی می‌شود.

سمنان برای رسیدن به جایگاه شایسته خود، به توزیع عادلانه اعتبارات، هماهنگی میان دستگاه‌ها، پیگیری مستمر در سطح ملی و اراده‌ای جدی برای پایان دادن به بلاتکلیفی‌ها نیاز دارد.

 عبور از این وضعیت، تنها با هم‌افزایی، نظم اجرایی و نگاه نتیجه‌محور ممکن است؛ نگاهی که بتواند پروژه‌ها را از روی کاغذ به زندگی مردم بیاورد و این شهر را در تراز واقعی یک مرکز استان قرار دهد.

انتهای خبر/